ธุรกิจครอบครัวล้มเหลวเพราะไม่ได้เตรียมส่งต่อ โดย อรรถพร พรมแก้วงาม CFP®

เหรียญว่ามันมี 2 ด้าน บางทีก็ควรจะต้องมองถึงตัวผู้ส่งมอบธุรกิจด้วยว่าได้เตรียมความพร้อมไว้ให้ทายาทหรือไม่ หรือ ให้โอกาสพิสูจน์ฝีมือมากน้อยเพียงใด ด้วยเช่นกัน

ผมเคยเขียนบทความเกี่ยวกับธุรกิจครอบครัวล้มเหลวเมื่อถึงมือทายาท ในมุมมองของบทความดังกล่าว อาจจะเป็นการกล่าวถึงตัวทายาทเป็นหลัก แต่ถ้าเรามองเหรียญว่ามันมี 2 ด้าน บางทีก็ควรจะต้องมองถึงตัวผู้ส่งมอบธุรกิจด้วยว่าได้เตรียมความพร้อมไว้ให้ทายาทหรือไม่ หรือ ให้โอกาสพิสูจน์ฝีมือมากน้อยเพียงใด ด้วยเช่นกัน ปัญหาบางอย่างเกี่ยวข้องกันระหว่างเจ้าของธุรกิจและทายาท แทบจะแยกกันไม่ออก ปัญหาการส่งต่อธุรกิจครอบครัวแล้วล้มเหลว มีสถานการณ์และโอกาสความเป็นไปได้ที่จะเกิดขึ้นโดยสรุปดังนี้

  • เจ้าของธุรกิจเลี้ยงดูทายาทแบบสบายจนเกินไป อาจเกิดจากการที่เจ้าของธุรกิจเองเคยลำบากมาก่อนก็ไม่อยากให้ลูกหลานลำบากเหมือนตัวเอง จึงไม่ยอมให้ทำอะไรด้วยตนเอง มีคนคอยรองมือรองเท้าตลอด คิดตัดสินใจให้เสียทุกเรื่อง ซึ่งผลของการกระทำในอดีต จะส่งผลถึงปัจจุบัน และสะท้อนต่อไปในอนาคต ซึ่งสุดท้ายจะส่งผลต่อธุรกิจ ทำให้ไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้ทันสถานการณ์ ส่งผลให้ธุรกิจถดถอยลง และปิดตัวในที่สุด
  • เจ้าของธุรกิจเลี้ยงดูทายาทแบบเอาใจเกินไป เลี้ยงด้วยเงิน ปัญหาดูเหมือนจะคล้ายการเลี้ยงดูแบบสบายเกินไป แต่ปัญหาจะรุนแรงกว่ามาก เพราะทายาทกลุ่มนี้จะใช้เงินโดยไม่คำนึงถึงความลำบากในการหาเงิน บางครั้งมุ่งหน้าเข้าสู่อบายมุขทุกประเภท หนักเข้าติดสารเสพติด จนพ่อแม่ไม่สามารถส่งมอบธุรกิจให้ทายาทต้องเลิกไปเอง หรือ หากมอบมรดกให้ก็ไม่ใส่ใจทำธุรกิจเพราะไร้ความสามารถในการบริหารโดยสิ้นเชิง หรือ เศร้าเสียใจกว่านั้นคือเสียชีวิตก่อนวัยอันควรอันเกิดจากการเสพอบายมุขและสารเสพติด
  • เจ้าของธุรกิจ ไม่เปิดโอกาสให้ทายาท แสดงฝีมือทางธุรกิจ ถึงแม้จะให้เข้ามาร่วมทำงาน แต่ก็ไม่เปิดโอกาสให้ทำงานแบบเต็มฝีมือ หรือ รับฟังความคิดเห็นของทายาท จะทำเรื่องใดเรื่องหนึ่งก็ขัดและขวาง แบบตั้งใจหรือไม่ตั้งใจ และไม่คำนึงหรือเข้าใจความรู้สึกของทายาท
  • เจ้าของธุรกิจ ไม่ปรับตัวเองให้เข้ากับความคิดและทัศนคติของทายาท ซึ่งเปลี่ยนไปตามบริบทของสังคม เศรษฐกิจ ความรู้ และเทคโนโลยี ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทำให้เจ้าของธุรกิจไม่ยอมรับความคิดของทายาท ที่ต้องการสร้างสรรค์แนวคิดหรือมุมมอง หรือวิธีการทำงานแบบใหม่ๆ เพื่อต่อยอดธุรกิจ ทำให้ทายาทรู้สึกถึงการไม่ยอมรับและหยุดคิดต่อยอดให้ธุรกิจ
  • เจ้าของธุรกิจหวงทรัพย์สมบัติมากเกินไป บางท่านเกรงว่าหากให้มรดกทั้งหมดแก่ทายาทไปแล้ว ทายาทจะไม่เลี้ยงดู ทำให้เจ้าของธุรกิจไม่ยอมมอบทรัพย์สมบัติให้ในเวลาที่เหมาะสม พอถึงเวลาที่รับมอบ ทายาทอาจมองไม่เห็นค่าของมรดกที่ท่านให้และตั้งใจผลาญสมบัติจนหมด
  • เจ้าของธุรกิจจัดสรรผลประโยชน์ ให้ทายาทไม่เป็นธรรม การจัดสรรผลประโยชน์เป็นศิลปะที่เจ้าของธุรกิจ จะต้องพยายามจัดสรรผลประโยชน์ให้กับทุกฝ่ายได้เหมาะสมและเป็นธรรม การจัดสรรผลประโยชน์ที่ลงตัวจะช่วยลดข้อขัดแย้งระหว่างธุรกิจและครอบครัวลงได้ การจัดสรรผลประโยชน์จะต้องมีกติกาที่ชัดเจน เช่น คนที่ขยันทำงานให้ครอบครัวและทำได้ดี ควรจะได้รับมากกว่าคนไม่ทำงาน เป็นต้น
  • เจ้าของธุรกิจไม่ยอมวางตัวทายาทให้ชัดเจน และไม่แบ่งหน้าที่ให้ชัดเจนว่าใครทำอะไร รับผิดขอบอะไร ทำให้เกิดข้อขัดแย้งระหว่างทายาท จนกระทบต่อธุรกิจในภายหลัง

ปัญหาเหล่านี้ถ้าเจ้าของธุรกิจและทายาท รับฟัง เข้าใจ รวมถึงร่วมกันจัดการปัญหา และช่วยกันวางกติกาให้ชัดเจน ปัญหาที่ว่ายาก ก็ไม่ยากกว่าที่จะจัดการปัญหาครับ

2413 Total Views 2 Views Today
แสดงความคิดเห็น