Digital Franchise โอกาสของธุรกิจใหม่

ธุรกิจแฟรนไชส์มีพัฒนาการมายาวนาน ที่มีชื่อเสียงยืนยงคงกะพัน ส่วนใหญ่เป็นแฟรนไชส์ทางด้านอาหาร คอนวีเนียนสโตร์ ที่พักและโรงแรม และธุรกิจบริการต่างๆ ที่ผู้บริโภคคุ้นเคย แบรนด์ลำดับต้นของวงการแฟรนไชส์ยังคงมีต้นทางจากสหรัฐอเมริกาซึ่งเป็นถิ่นให้กำเนิดเครือข่ายธุรกิจชนิดนี้

Highlight

  • การจัดลำดับแฟรนไชส์ของโลกปี 2018 โดย franchisedirect.com *1 แบรนด์ดังที่ผูกขาดท็อปเท็น ก็ยังอยู่ครบ ไม่ว่า แมคโดนัลด์ เคเอฟซี เบอร์เกอร์คิง พิซซ่าฮัท เซเว่นอิเลฟเว่น เครือแมริออต ดังกิ้นโดนัท ในท่ามกลาง 10 ลำดับแรก มีกิจการอินเตอร์คอนติเนนตัลโฮเต็ลแอนด์รีสอร์ท จากอังกฤษเท่านั้นที่แทรกอยู่ในลำดับเก้า ในบรรดาร้อยลำดับแรกของโลกมาจากทวีปอเมริกาและยุโรปเป็นหลัก แต่ก็ยังดีที่มีบริษัทแฟรนไชส์สัญชาติเอเชียหลุดเข้าไปในท็อป 100  ลำดับแรกของโลก ถึง 3 กิจการ ประกอบด้วยโปรแกรมเพิ่มทักษะคณิตศาสตร์ Kumon ของประเทศญี่ปุ่น อยู่ลำดับ 30 กิจการแฟรนไชส์เบอเกอรี่และคาเฟ่ Paris Baguette จากเกาหลีใต้ ลำดับ 48 และแฟรนไชส์เสริมทักษะวิธีคิดเชิงระบบ Eye Level Learning Center จากเกาหลีใต้ ลำดับที่ 74

ยังดีที่มีแบรนด์เอเชียหลุดไปเข้าไปอยู่บ้าง วิธีสอนทักษะการคิดแบบเอเชียนั้น เป็นที่ยอมรับจากตะวันตกมานานแล้ว ตั้งแต่ญี่ปุ่นได้พัฒนาอุตสาหกรรมขึ้นมายิ่งใหญ่แนวคิดการบริหารจัดการแบบเอเชียก็เป็นที่ยอมรับมาแต่นั้น ทักษะทางตรรกวิทยาและวิธีคิดก็ยังคงขายได้ แฟรนไชส์ Kumon กับ  Eye Level Learning Center จึงข้ามทะเลไปเติบโตในทวีปอเมริกาอย่างสง่าผ่าเผย

ดูจากตัวเลขสถิติต่างๆ แค่เผินๆ เหมือนกับว่าวงการธุรกิจแฟรนไชส์ของโลกไม่ได้เปลี่ยนแปลงอะไรไปมาก ท็อปเท็นของโลกก็ยังคงเป็นแบรนด์ชื่อเสียงกลุ่มเดิม แต่แท้จริงแล้ววงการนี้เปลี่ยนแปลงไปมากมาย แต่ละท้องถิ่นมี Local Brands ผุดขึ้นมา ยุคนี้เป็นยุคที่เปิดกว้างในด้านการสื่อสารสังคม หากแฟรนไชส์ท้องถิ่นมีกลยุทธ์ที่ดีก็สามารถผงาดขึ้นเทียบชั้นยักษ์ใหญ่ได้ทีเดียว เช่นแฟรนไชส์เครื่องดื่ม “ชา” ของไทยที่ติดตลาดและขยายสาขาไปมากมายทั่วประเทศในเวลาไม่กี่ปี  ทั้งยังมีแฟรนไชส์กลุ่มที่จับตลาดล่างหรือ Low cost franchises เสียค่าใช้จ่ายไม่มากก็สามารถเป็นเจ้าของธุรกิจที่ไม่ต้องตั้งต้น หรือจัดการวัสดุอุปกรณ์ใหม่ด้วยตัวเอง

ความเปลี่ยนแปลงที่มีผลกระทบต่อธุรกิจแฟรนไชส์อีกอย่าง ก็คือ Start Up ธุรกิจใหม่ประเภท Sharing Economy ที่วางอยู่บนแพลตฟอร์มดิจิตอล เดิมนั้นธุรกิจแฟรนไชส์กลุ่มบริการ เช่นบริการแม่บ้าน บริการซ่อมแซมเครื่องใช้ ซ่อมบ้าน บริการตัดหญ้าบำรุงดูแลสวน ฯลฯ มีธุรกิจแฟรนไชส์กลุ่มนี้ระดับโลก คือมีสาขาในต่างประเทศหลายๆ ประเทศ และแบบท้องถิ่นเฉพาะภายในประเทศ แต่ปรากฏว่า เจ้าเทคโนโลยีใหม่แอปพลิเคชัน Start Up / Sharing Economy มีความสามารถจับคู่ความต้องการระหว่างลูกค้ากับผู้ให้บริการ แม่บ้าน/ซ่อมรถ/ซ่อมบ้าน/ดูแลสวน ฯลฯ ได้ง่ายกว่า สะดวกกว่า และต้นทุนน้อยกว่า

คู่ต่อกรของธุรกิจแฟรนไชส์บริการกำลังเติบโตและมาแรง แนวโน้มจะยังเบียดบังและแย่งชิงตลอดของแฟรนไชส์บริการแบบเดิมต่อไปอีก !

แต่อย่างไรก็ตามก็ใช่ว่า ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีดิจิตอลจะเป็นฝ่ายเบียดบังธุรกิจแฟรนไชส์แบบเดิมข้างเดียวเสียที่ไหน เพราะได้เริ่มเกิดมีคนหัวใส ประยุกต์การบริการภาคดิจิตอลมาเป็นธุรกิจแฟรนไชส์ยุคใหม่ ที่น่าสนใจมากเรียกว่า ดิจิตอล แฟรนไชส์  (Digital franchises)

ธุรกิจดิจิตอลแฟรนไชส์ DFB- Digital Franchise Business คืออะไร?

ก็คือธุรกิจที่ให้บริการโปรแกรม หรือซอฟท์แวร์บางประการที่ทำให้เกิดมูลค่าหรือการขาย/การบริการขึ้นมา เจ้าโปรแกรมหรือแอปพลิเคชันดังกล่าวไม่ได้มีจำหน่าย หรือให้ไลเซนส์ไปดำเนินกิจการเอง แต่ให้คู่ค้า franchisee ใช้งานแบรนด์โปรแกรมหรือแอปพลิเคชันนั้น เพื่อทำธุรกิจของตนร่วมโดยได้สิทธิ์ใช้ชื่อแบรนด์ โนว์ฮาว หรือผลิตภัณฑ์ประกอบ ฯลฯ

ธุรกิจที่ทำมาหากินในด้วยดิจิตอล ถือเป็นธุรกิจบริการยุคใหม่ที่น่าสนใจ เพราะไม่ต้องลงทุนซื้อสินค้า สต๊อกสินค้า จ้างลูกจ้างและมีพื้นที่หน้าร้าน บางธุรกิจมีแค่เครื่องโน้ตบุ๊คหรือคอมพิวเตอร์ตัวเดียวก็สามารถทำมาหากินได้ ภายใต้ชื่อเสียงของแบรนด์เจ้าของแฟรนไชส์และโปรแกรมที่เขียนขึ้นมาแล้ว

หรือที่ง่ายกว่านั้นคือแค่รวบรวมผู้มีทักษะทางการใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ใหม่ๆ ซึ่งสามารถทำมาหากินได้ เช่น การขายออนไลน์ การหาโฆษณาออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ดัง ฯลฯ รวมตัวขึ้นมาเป็นกลุ่มในนามแบรนด์ใดแบรนด์หนึ่ง สร้างหลักสูตรการทำความเข้าใจกับโปรแกรมและวิธีการขายออนไลน์ ซึ่งก็คือ “ทักษะ” ใหม่ที่คนรุ่นหนึ่งอาจจะไม่ชำนาญเท่าทันความเปลี่ยนแปลง แต่จำเป็นต้องรู้เพื่อพัฒนาตนเองสู่การดำรงธุรกิจ นี่ก็คือแฟรนไชส์ความรู้และทักษะแบบดั้งเดิม เช่น แฟรนไชส์สอนภาษา หรือสอนทักษะคณิตศาสตร์ให้เด็ก ที่ต่างไปก็ค่าสอนวิชาการตลาดออนไลน์ยุคใหม่ที่มาพร้อมกับเทคนิค-แทคติก โนว์ฮาวสำเร็จรูปของการประสบความสำเร็จได้ยอดลูกค้าออนไลน์อย่างรวดเร็ว

ตัวอย่างธุรกิจดิจิตอลแฟรนไชส์ ที่น่าสนใจเช่น แฟรนไชส์ธุรกิจการตลาดออนไลน์ Top10Local ในสหราชอาณาจักร**2 ซึ่งวางตำแหน่งตัวเองเป็นผู้เชี่ยวชาญในการเป็นที่ปรึกษาโฆษณา Google Pay per Click ประกาศเปิดรับแฟรนไชส์ที่ปรึกษาธุรกิจการตลาดดิจิตอล (franchisee) ซึ่งสามารถทำงานจากที่ไหนก็ได้ขอให้มีคอมพิวเตอร์หรือโน้ตบุ๊ค โดยที่ franchisee  แต่ละราย จะสามารถหารายได้จากลูกค้าธุรกิจต่างๆ ที่ประสงค์จะทำการตลาด ผ่านแบรนด์ และชื่อเสียงความชำนาญของบริษัท ว่ามีประสบการณ์สามารถเพิ่มยอดขายผ่านการตลาดดิจิตอลได้จริง และทางบริษัทสนับสนุนชุดเครื่องมือ-แบบแผนสำเร็จรูปแก่ franchisee เพื่อให้งานคล่องตัวเป็นระบบ

โลกดิจิตอลเติบโตขึ้นแบบทบทวีคูณและมีมูลค่ามหาศาล Digital Marketing ยังเป็นเรื่องใหม่ และต้องใช้ทักษะที่ผิดแผกแตกต่างไปจากการตลาดแบบเดิม อาทิเช่น Content Marketing, การทำตลาดบน Search Engine Marketing และแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียเช่น Facebook Marketing หากมีบริษัทใดที่สามารถพัฒนาทักษะองค์ความรู้ของการตลาดเหล่านี้ให้เป็นระบบ ก็สามารถตั้งตัวเองขึ้นเป็นแฟรนไชส์แบรนด์หนึ่งได้ เหมือนกับแฟรนไชส์สอนทักษะคณิตศาสตร์ หรือภาษาต่างประเทศชื่อดังของไทยและต่างประเทศ ที่เปิดกันให้ว่อนทั่วไป แถมยังไม่ต้องมีสำนักงาน ไม่ต้องลงทุนสินค้า และลูกจ้าง ใช้แบรนด์ที่มีคนชื่อถือทำงานออนไลน์จากที่ไหนก็ได้เพื่อสนับสนุนลูกค้าของตน

โลกธุรกิจมีการพัฒนาไปเรื่อยเช่นนี้ โลกธุรกิจจึงมีอะไรที่ ใหม่อยู่เสมอ.

*1 franchisedirect.com/top100globalfranchises/rankings” https://www.franchisedirect.com/top100globalfranchises/rankings

**2 https://www.franchisedirect.co.uk/internetfranchises/top10-local-franchise-13877/

แสดงความคิดเห็น