สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่ม 4.0 จุดเปลี่ยนผ่านยุคแรงงานแพง

การขยายการลงทุนของโรงงานเครื่องนุ่งห่มไทยออกไปยังฐานการผลิตใน CLMV ก็เป็นทิศทางหนึ่งในการลดต้นทุนค่าแรงงาน และใช้ประโยชน์จากการส่งออกจากฐานการผลิตใน CLMV เพื่อไปใช้สิทธิลดภาษีนำเข้าในตลาดสำคัญอย่างสหภาพยุโรป หรือสหรัฐฯ

ไฮไลท์ :

อุตสาหกรรมสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มกำลังเร่งปรับเปลี่ยนเข้าสู่ยุค 4.0 จากปัญหาแรงงานขาดแคลนและการปรับค่าแรงงาน กลายเป็นแรงผลักดันสำคัญที่ทำให้อุตสาหกรรมที่ใช้แรงงานเข้มข้น ต้องปรับเปลี่ยนนำเทคโนโลยีเอาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในการกระบวนการผลิต เชื่อมโยงเข้าสู่เครื่องจักร ทำให้สามารถแบ่งปันและใช้ทรัพยากรร่วมกันได้ นำไปสู่การผลิตสินค้าในรูปแบบที่เรียกว่ามีความเฉพาะเจาะจง (Custom-made) สำหรับผู้บริโภค ซึ่งกระบวนการผลิตจะมีความยืดหยุ่นสูง สามารถปรับเปลี่ยนได้ตามเงื่อนไขการผลิต และสอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภค ทั้งยังช่วยลดต้นทุน และทำให้มีการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า

———————

ปัญหาแรงงานขาดแคลนและการปรับค่าแรงงานกลายเป็นแรงผลักดันสำคัญที่ทำให้อุตสาหกรรมที่ใช้แรงงานเข้มข้นอย่างอุตสาหกรรมสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มต้องเร่งปรับเปลี่ยนเข้าสู่ยุค 4.0 โดยการนำเทคโนโลยีสารสนเทศ และเครื่องจักรที่ทันสมัยมาประยุกต์ใช้เพื่อประหยัดแรงงาน และเพิ่มความแม่นยำในการผลิต ช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน

 

ย้อนไปในอดีตอุตสาหกรรมสิ่งทอได้เคยถูกปฎิวัติมาแล้วหลายครั้ง ด้วยความที่เป็นอุตสาหกรรมที่มีห่วงโซ่อุปทานยาว การปฏิวัติแต่ละครั้งจึงสร้างความเปลี่ยนแปลงและแรงสั่นสะเทือนอย่างมาก เริ่มตั้งแต่การปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 1 ซึ่งมีการนำเครื่องจักรทอผ้าเข้ามาใช้แทนการทอมือทำให้ต้นทุนการผลิตลดลง และครั้งที่ 2 ซึ่งเป็นการเริ่มความรวดเร็วในกระบวนการผลิต และครั้งที่ 3 เป็นการนำเอาระบบเครื่องจักรอัตโนมัติมาใช้ในกระบวนการผลิตมากขึ้น เพื่อตอบโจทย์ลูกค้าในระยะเวลาอันรวดเร็ว

 

และครั้งนี้ ซึ่งเป็นครั้งที่ 4 ที่เป็นการนำเอาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในการกระบวนการผลิต โดยเชื่อมโยงเข้าสู่เครื่องจักร ทำให้สามารถแบ่งปันและใช้ทรัพยากรร่วมกันได้ นำไปสู่การผลิตสินค้าในรูปแบบที่เรียกว่ามีความเฉพาะเจาะจง (Custom-made) สำหรับผู้บริโภค ซึ่งกระบวนการผลิตจะมีความยืดหยุ่นสูงสามารถปรับเปลี่ยนได้ตามเงื่อนไขการผลิต และสอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภค ทั้งยังช่วยลดต้นทุนและการสูญเสียพลังงาน ลดปริมาณวัตถุดิบ และค่าใช้จ่ายในการจัดเก็บสินค้า รวมถึงค่าขนส่ง เรียกว่าเป็นการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า (ดร.จุรีรัตน์ ประสาร : 2560)

 

 ประเภทของเทคโนโลยีที่นำมาใช้ในอุตสาหกรรมสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่ม 4.0

ที่มา : MTEC

 

เป็นที่ทราบกันดีกว่า จุดเปลี่ยนของการปรับอุตสาหกรรมสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มให้เข้าสู่ยุค 4.0 มีแรงผลักดันสำคัญจากการปรับขึ้นค่าแรงงาน ซึ่งส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมนี้เป็นอย่างมาก ‘คุณยุทธนา ศิลป์สรรค์วิชช์’ นายกสมาคมอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่มไทย ระบุว่า ค่าจ้างแรงงานที่ปรับสูงขึ้นในปีนี้ส่งผลกระทบต่อต้นทุนของผู้ประกอบการตลอดห่วงโซ่อุปทานประมาณ 3-5% โดยปัจจุบันหากเทียบอัตราค่าแรงงานของไทยกับประเทศคู่แข่งในกลุ่มอาเซียน CLMV (กัมพูชา-ลาว-เมียนมา-เวียดนาม) จะพบว่า ไทยมีค่าแรงและค่าสวัสดิการสูงสุดที่ในอาเซียน แม้ว่าทุกประเทศต่างปรับขึ้นค่าแรงเหมือนกัน ไม่เพียงเท่านั้นผู้ส่งออกไทยยังได้รับผลกระทบจากปัจจัยอัตราแลกเปลี่ยนที่แข็งค่าอย่างต่อเนื่อง

เปรียบเทียบค่าแรงงานในกลุ่มประเทศอาเซียน CLMV

ที่มา : สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย

โดยผู้ประกอบการได้พยายามปรับตัวลดต้นทุนส่วนอื่น และจำเป็นต้องเสาะแสวงหาเทคโนโลยีใหม่เข้ามาใช้ในอุตสาหกรรม และพยายามเชื่อมโยงการผลิตระหว่างต้นน้ำกลางน้ำ และปลายน้ำ ตลอดจนพัฒนาสินค้าและสร้างแบรนด์เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มด้วย

 

สำหรับการขยายการลงทุนของโรงงานเครื่องนุ่งห่มไทยออกไปยังฐานการผลิตใน CLMV ก็เป็นทิศทางหนึ่งในการลดต้นทุนค่าแรงงาน และใช้ประโยชน์จากการส่งออกจากฐานการผลิตใน CLMV เพื่อไปใช้สิทธิลดภาษีนำเข้าในตลาดสำคัญอย่างสหภาพยุโรป หรือสหรัฐฯ เพราะหลายประเทศยังได้รับสิทธิพิเศษในการลดภาษีศุลกากรจากสหภาพยุโรป (GSP) โดยปัจจุบันมีโรงงานไทยขยายการลงทุนออกไปแล้วประมาณ 39 โรงงาน

 

@ อุตสาหกรรมผ้าผืน 4.0

 

ขณะที่อีกฟากฝั่งต้นน้ำอย่าง ‘คุณไชยยศ รุ่งเจริญชัย’ นายกสมาคมพ่อค้าผ้า ระบุว่า ปัญหาการแข่งขันที่รุนแรงในช่วงที่ผ่านมาทำให้พ่อค้าผ้าได้รับผลกระทบ และมีการปิดตัวลงไปอย่างมากจากเดิมที่เคยมี 500 รายเหลือเพียง 300 รายเศษ​ ซึ่งในส่วนของรายที่เหลืออยู่ก็มีการปรับลดไซส์ลงมา จากปัจจัยการแข่งขันกับผ้าราคาถูกจากจีน และสภาพเศรษฐกิจ

 

แนวทางปรับเปลี่ยนอุตสาหกรรมผ้าผืนได้ก็มีการรุกเข้าสู่ธุรกิจออนไลน์มากขึ้น มีการเสนอขายผ่านแอปพลิเคชันอินสตาแกรม เฟซบุ๊ก เน้นการสร้างเครือข่ายผู้ประกอบการรุ่นใหม่ และผู้ผลิตเสื้อผ้า รวมถึงดีไซน์เนอร์ สร้างเวทีกลางให้เกิดการซื้อขายแลกเปลี่ยนกัน และการขับเคลื่อนเข้าสู่การผลิตเพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้ากลุ่มเล็กๆ (Small Order) ซึ่งจากเดิมเคยใช้ผ้า 5,000-10,000 ก็ลดลงเหลือ 10 หลา การพัฒนาสินค้าโดยการนำเทคโนโลยีด้านการพิมพ์เข้ามาใช้ในการพิมพ์ลายผ้า และการสร้างดีไซน์เนอร์รุ่นใหม่พัฒนาแบรนด์ผ่านช่องทางออนไลน์ ซึ่งขณะนี้ประสบความสำเร็จหลายราย คาดว่าตลาดกลุ่มนี้จะเติบโตได้อีกมาก และมีรายได้ไม่ต่ำกว่า 500 ล้านบาทต่อปี

 

ในอีกมุมหนึ่ง ‘คุณไชยยศ’ ในฐานะซีอีโอของบริษัท PERMA CORPORATION จำกัด ผู้ผลิตผ้าโดยใช้นวัตกรรม เส้นใยไฟเบอร์ที่เป็นเพอร์มาเนนซ์แอนติแบคทีเรีย ซึ่งเป็นผ้าที่นิยมใช้ในการผลิตเสื้อผ้ากีฬา เพราะมีคุณสมบัติแห้งไว ลดความชื้น ลดปัญหากลิ่นอับ และป้องกันยูวี จนได้รับรางวัล International Innovation Award ได้ให้ไอเดียว่า แนวโน้มตลาดผ้าในอีก 3 -4 ปี ข้างหน้าจะมีการแข่งขันสูง

 

ดังนั้น หากผู้ประกอบการไม่พัฒนาหรือปรับตัวจะทำให้ธุรกิจนี้ค่อยๆ เล็กลง สำหรับทิศทางตลาดผ้าในอนาคต มองว่า เส้นใยทางเลือก (Functional textile) จะมีโอกาสเติบโตมากขึ้น เพราะสามารถตอบโจทย์ความต้องการของลูกค้านำไปใช้ในการผลิตสินค้าหลากหลาย เช่น เสื้อผ้ากีฬา ชุดเด็ก ชุดสัตว์เลี้ยง เป็นต้น

 

“Waking Bee” หรือ WB ผู้ผลิตเสื้อผ้ากีฬาแนวแฟชั่น ตัวอย่างธุรกิจเอสเอ็มอีสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่ม 4.0 ที่ประสบความสำเร็จอย่างน่าสนใจ โดยมี “คุณชลิตา หงสกุล” Cofounder ระบุว่า WB ก่อตั้งมา 4 ปี แล้ว โดยผู้ร่วมก่อตั้ง 4 คน เริ่มจากการศึกษาตลาด และวางไอเดนติตี้ของแบรนด์ ให้เป็นเสื้อผ้ากีฬาแนวแฟชั่นซึ่งในขณะนั้นเริ่มมีตลาดแต่ยังไม่ค่อยมีผู้ผลิตเป็นแบรนด์ไทย

 

หลังจากนี้ก็ได้เริ่มทดลองวางตลาดโดยผ่านแอปพลิเคชันอินสตาแกรมก่อน  พร้อมทั้งใช้กลยุทธ์การทำการตลาดออนไลน์  Online Seeding และสื่อสารข้อมูลกับลูกค้าโดยตรง รวมถึงจัดกิจกรรมโปรโมชั่นร่วมกับพันธมิตรในรูปแบบต่างๆ จนได้รับการตอบรับเพิ่มมากขึ้น ทำให้ในปีนี้ได้รับการประสานให้ขยายเข้าสู่ช่องทางจำหน่ายของค้าปลีก ทำให้บริษัทคาดการณ์ว่า จะทำให้ยอดขายขยายตัวได้ 20-30% จากปีก่อน

 

อย่างไรก็ตาม การพัฒนาเทคโนโลยีของอุตสาหกรรมสิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มยังถือเป็นความท้าทายอย่างมาก ต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายฝ่ายในการสร้างความตระหนักถึงความจำเป็นในการยกระดับอุตสาหกรรมสู่ความเป็น 4.0 เพื่อสร้างความสามารถในการแข่งขันในอนาคต

Bangkok Bank SME เราเป็นเพื่อนคู่คิด มิตรคู่บ้าน ทุกช่วงการเติบโตของธุรกิจ สนใจลงทุนธุรกิจสามารถปรึกษาธนาคารกรุงเทพ คลิก หรือสายด่วน 1333

 

 

แสดงความคิดเห็น