จากโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริแห่งแรกสู่ 4,350 โครงการ

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงเริ่มเสด็จพระราชดำเนินไปทรงเยี่ยมเยือนราษฎรทั่วประเทศ โดยเริ่มต้นในภาคกลาง เมื่อปี 2495 ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เมื่อปี 2498 ภาคเหนือ เมื่อปี 2505 และเสด็จฯ ไปเยี่ยมราษฎรภาคใต้ และหมุนเวียนในทุกภาคอีกหลายครั้ง ตั้งแต่ปี 2501 เป็นต้นมา พระราชภารกิจดังกล่าวเป็นการทรงงานเพื่อรับทราบทุกข์สุข และปัญหาความเดือดร้อนที่แท้จริงของภาคประชาชน ด้วยการศึกษาข้อมูลจากสภาพความเป็นอยู่และวิถีชีวิตที่แท้จริง ตามสภาพที่แท้จริง ตามสภาพภูมิศาสตร์และภูมิสังคมของแต่ละภูมิภาค เพื่อให้เกิดการแก้ปัญหาได้ตรงจุด จนเกิดคำพูดที่ว่า “ไม่มีที่ไหนในประเทศไทยที่พระเจ้าอยู่หัวเสด็จฯ ไปไม่ถึง”

นับเป็นการทรงงานอย่างหนักเพื่อต่อสู้กับความยากจน  ความด้อยโอกาสด้านการศึกษาและการสาธารณสุข ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อความเป็นอยู่ของราษฎร โดยในระยะแรกมีโครงการสาธารณสุขที่สำคัญ เช่น เรือเวชพาหน์ นำแพทย์และยาให้บริการประชาชนอยู่ที่ริมแม่น้ำ ลำคลอง ที่การคมนาคมไม่สะดวก

พระราชทานราชทรัพย์เป็นกองทุนปราบอหิวาตกโรค ศึกษาวิจัยเพื่อผลิตน้ำเกลือใช้ในประเทศ จัดตั้งหน่วยแพทย์พระราชทาน และหน่วยทันตกรรมพระราชทาน เป็นต้น จนขยายสู่โครงการพัฒนาด้านต่าง ๆ ครอบคลุมวิถีชีวิตทุกด้าน เป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชน 4,350 โครงการ

โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริในภาคต่าง ๆ ของประเทศไทย

ภาคกลาง 766 โครงการ

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 1,088 โครงการ

ภาคเหนือ 1,660 โครงการ

ภาคใต้ 822 โครงการ

และโครงการที่ไม่ระบุภาคอีก 14 โครงการ

*หมายเหตุ ข้อมูลโครงการรวบรวมปี พ.ศ.2556

ปี 2495 โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริแห่งแรก

เมื่อเสด็จฯ ไปยังบ้านห้วยมงคล อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งหมู่บ้านนี้ไม่มีถนนเชื่อมต่อกับถนนหลัก (ถนนเพชรเกษม) ระหว่างทางเสด็จฯ รถติดหล่ม ทั้งทหาร ตำรวจ และชาวบ้านช่วยกันเข็นจนรถขึ้นจากหล่ม ทรงทราบถึงปัญหาความเดือดร้อนของราษฎรในการเดินทางสัญจรไปมาและการขนส่งผลผลิตทางการเกษตร จึงได้พระราชทานรถบลูเซอร์ ให้หน่วยตำรวจตระเวนชายแดนค่ายนเรศวร ไปสร้างถนนเพื่อช่วยราษฎรให้สามารถนำผลผลิตออกมาจำหน่ายยังชุมชนภายนอกได้สะดวก จึงถือได้ว่าโครงการถนนห้วยมงคลเป็นโครงการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริแห่งแรก

ด้วยเหตุนี้ ทุกโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 4,350 โครงการ มีการดำเนินการไปอย่างสอดคล้องกับการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ มีวัตถุประสงค์ที่มุ่งหวังให้เป็นต้นแบบและเป็นแหล่งเรียนรู้ที่เข้าถึงง่าย สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริง และที่สำคัญเป็นการเรียนรู้ที่ล้วนมีรากฐานดั้งเดิมมาจากภูมิปัญญาท้องถิ่นของวิถีชีวิตวัฒนธรรมไทยที่แท้จริง แนวพระราชดำริต่าง ๆ เกิดจากวิสัยทัศน์ที่กว้างไกล ลุ่มลึก และรอบด้าน

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช  ทรงแก้ไขปัญหาแบบบูรณาการ  มิได้มองปัญหาแยกส่วน มีการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ทั้งวัตถุดิบและวัสดุที่เหลือใช้ จวบจนวันนี้ผลสัมฤทธิ์ที่เกิดขึ้น มีตัวอย่างให้เห็นแล้วจากผลสำเร็จของโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริในทุกภูมิภาค จึงเป็นประจักษ์พยานได้ดีว่า การขยายผลสู่ประชาชนมีต้นแบบตัวอย่างจริงให้เห็นและสามารถเข้าไปศึกษาเรียนรู้และปฏิบัติได้จริง สมดั่งที่มีพระปฐมบรมราชโองการที่ว่า “เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชน”

เรียบเรียงจากหนังสือ : 4,350 การทรงงานเพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชน

1726 Total Views 1 Views Today
แสดงความคิดเห็น