บนโต๊ะเสวยของสองล้นเกล้าฯ

เรื่องราวอันน่าสนใจสำหรับพสกนิกรเกี่ยวกับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ที่ต้องการจะทราบถึงพระราชจริยวัตรอีกมุมหนึ่ง คือเรื่องราวเกี่ยวกับพระกระยาหารบนโต๊ะเสวยของทั้งสองพระองค์ ว่าพระกระยาหารของพระเจ้าแผ่นดินนั้นเป็นอย่างไร ต้องเลิศหรู หรือราคาแพงแค่ไหน ซึ่งน้อยคนนักที่จะรู้ได้ ซึ่งเรื่องราวต่อไปนี้ได้เปิดเผยโดยอดีตหัวหน้าพระเครื่องต้น (ไทย) หม่อมหลวงติ๋ว ชลมารคพิจารณ์ (ชุมสาย)

หม่อมหลวงติ๋วได้รับพระกรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ ให้เป็นหัวหน้าพระเครื่องต้น (ไทย) ในปี พ.ศ. 2497 อีกทั้งได้เคยตามเสด็จพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช  และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทำหน้าที่ประกอบอาหารไทยสำหรับงานพระราชทานเลี้ยงในการเสด็จพระราชดำเนินเยือนยุโรปและสหรัฐอเมริกาในปี พ.ศ. 2503

หม่อมหลวงติ๋วปฏิบัติราชการในหน้าที่เป็นหัวหน้าห้องพระเครื่องต้นในรัชกาลที่ 9 เป็นเวลานาน ได้เคยให้สัมภาษณ์ทางวิทยุกระจายเสียงไทยโทรทัศน์เมื่อหลายสิบปีมาแล้ว ซึ่งเป็นเรื่องเกี่ยวกับบนโต๊ะเสวยของสองล้นเกล้าฯ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ และเรื่องราวดังกล่าวเป็นที่สนใจมากสำหรับประชาชนชาวไทย ซึ่งหนังสือเรื่อง “กรุงเทพฯ สองร้อยปี แห่งราชวงศ์จักรี” ที่บันทึกเหตุการณ์สำคัญในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ พ.ศ. 2325-2525 ได้นำเสนอเรื่องราวจากหม่อมหลวงติ๋วไว้ดังนี้

หม่อมหลวงติ๋ว เล่าว่า สำหรับห้องเครื่องในเขตพระตำหนักจิตรลดา แบ่งออกเป็น 3 แผนก คือห้องเครื่องต้น (ไทย) ห้องเครื่องต้น (ฝรั่ง) และห้องเครื่องของข้าราชบริพาร ซึ่งเครื่องต้นแต่ละเวลานั้นได้เชิญพร้อมทั้งเครื่องไทยและฝรั่ง โดยเริ่มต้นด้วยเครื่องฝรั่งก่อน แล้วจึงตามด้วยเครื่องไทย
%e0%b8%9a%e0%b8%99%e0%b9%82%e0%b8%95%e0%b9%8a%e0%b8%b0%e0%b9%80%e0%b8%aa%e0%b8%a7%e0%b8%a2%e0%b8%82%e0%b8%ad%e0%b8%87%e0%b8%aa%e0%b8%ad%e0%b8%87%e0%b8%a5%e0%b9%89%e0%b8%99%e0%b9%80%e0%b8%81%e0%b8%a5ส่วนห้องเครื่องต้น (ไทย) ซึ่งหม่อมหลวงติ๋วเป็นผู้ควบคุมนั้นยังแบ่งออกเป็น 2 แผนก คือห้องเครื่องต้นคาว (ไทย) และห้องเครื่องต้นหวาน (ไทย) โดยมีลูกมือเป็นสตรี 18 คน ห้องเครื่องต้นไทยนี้ประกอบพระกระยาหารวันละ 4 เวลา คือ
เครื่องเช้า เวลาหลังบรรทมตื่น
เครื่องกลางวัน  เวลา 13.00 น.
เครื่องบ่าย        เวลา  16.00 น.
เครื่องค่ำ          เวลา 20.00 น.

หม่อมหลวงติ๋ว หัวหน้าพระเครื่องต้น (ไทย) เปิดเผยอีกว่า หากใครคิดว่าพระกระยาหารที่เป็นเครื่องต้นนั้นจะวิจิตรพิสดารเป็นพิเศษจนเหลือที่จะกล่าว ก็เป็นเรื่องที่ผิดอย่างยิ่ง เพราะพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงโปรดเสวยพระกระยาหารไทยอย่างธรรมดายิ่งกว่าผู้ใดจะนึกถึงเสียด้วยซ้ำ ดังเช่นรายชื่อพระกระยาหารเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2504 มีดังนี้
เครื่องกลางวัน
1. แกงจืดวุ้นเส้นกับไก่ฝอย
2. ปลาหมึกสดผัดขี้เมา
3. ผัดถั่วงอก
4. ผักผัดน้ำมัน น้ำพริก ปลาทู
5. ปลาดุกฟู

เครื่องบ่าย
1. น้ำชา
2. ขนมปั้นสิบทอด

เครื่องค่ำ
1. แกงเผ็ดป่าไก่
2. ไข่เค็มต้ม
3. ลูกชิ้นเนื้อวัว
4. เปรี้ยวหวาน
5. ผักดิบ กะปิคั่ว
6. ปลาช่อนทอด

สำหรับเครื่องพระกระยาหารนี้ ทั้งสองพระองค์โปรดง่าย ๆ เช่น ผัดถั่วงอก ก็ผัดอย่างธรรมดาอย่างที่เราผัดกันนั่นเอง จะมีเครื่องน้อยกว่าเสียด้วยซ้ำ อย่างหมู กุ้ง  ก็ใส่เพียงนิดเดียว ถ้าใส่มากเคยรับสั่งว่า นี่ผัดถั่วงอกหรือผัดหมูผัดกุ้ง  ชื่อผัดถั่วงอกก็ควรผัดตามชื่อ นอกจากนั้นยังมีเครื่องต้นหลายสิ่งที่เป็นอาหารไทยอย่างธรรมดาเกินกว่าที่ผู้ใดจะนึกถึง ทรงโปรดเสวยอย่างเช่น แกงเลียง แกงส้มมะละกอกับกุ้ง แกงคั่วสับปะรดกับกุ้ง และผัดผักบุ้ง
%e0%b8%9a%e0%b8%99%e0%b9%82%e0%b8%95%e0%b9%8a%e0%b8%b0%e0%b9%80%e0%b8%aa%e0%b8%a7%e0%b8%a2%e0%b8%82%e0%b8%ad%e0%b8%87%e0%b8%aa%e0%b8%ad%e0%b8%87%e0%b8%a5%e0%b9%89%e0%b8%99%e0%b9%80%e0%b8%81%e0%b8%a5หัวหน้าพระเครื่องต้น (ไทย) ได้กล่าวสืบไปถึงการประกอบพระกระยาหารเครื่องต้นตั้งแต่เวลาเสร็จ ก่อนจะเชิญออกจากห้องเครื่อง จัดพระกระยาหารทุกสิ่งลงในถาดเงิน ปิดด้วยครอบหวายชั้นหนึ่งก่อนแล้วคลุมด้วยถุงหุ้ม เครื่องผูกปากถุงด้วยเชือก แล้วติดตราลงบนดินสอพอง ส่วนโถพระกระยาหารและแกงต่าง ๆ ซึ่งต้องการความร้อนจะบรรจุลงในองค์ถังสำหรับใส่โถพระกระยาหาร ซึ่งมีช่องว่างรอบองค์ถังภายในสำหรับใส่น้ำร้อนหล่อบรรจุแล้วปิดฝา องค์ถังผูกเชือกแล้วตีตราเช่นเดียวกัน เสร็จแล้วมหาดเล็กเชิญกราบถวายบังคม แล้วจึงยกเชิญออกจากห้องเครื่องไปยังพระตำหนัก และ ณ ที่นั้นจะมีพนักงานอีกพวกหนึ่งรับและจัดการเชิญเครื่องตามระเบียบอีกต่อหนึ่ง

จากบันทึกเรื่องราวคำเปิดเผยของหม่อมหลวงติ๋ว หัวหน้าพระเครื่องต้น (ไทย) จะเห็นได้ว่า แม้พระองค์ท่านจะเป็นถึงเจ้าฟ้าเจ้าแผ่นดิน แต่เครื่องเสวยของพระองค์คงเป็นไปอย่างธรรมดา ๆ ทรงโปรดพระกระยาหารแบบเดียวกับที่ไพร่ฟ้าข้าแผ่นดินทั้งหลายบริโภคกันทุกวันนั่นเอง  อันแสดงให้เห็นถึงความเรียบง่าย เป็นแบบอย่างที่ดีในการดำเนินชีวิตที่พอเพียง  สอดคล้องกับคำสอนของพระองค์ท่านเองที่มีให้กับพสกนิกรชาวไทย

*หัวหน้าพระเครื่องต้น : ผู้ทำหน้าที่ดูแลเรื่องพระกระยาหาร
ขอบคุณข้อมูลจากหนังสือ “กรุงเทพฯ สองร้อยปี แห่งราชวงศ์จักรี”

1531 Total Views 2 Views Today
แสดงความคิดเห็น