พระพุทธรัตนสถาน จิตรกรรมพระราชดำริ ร.9

พระพุทธรัตนสถาน เป็นหนึ่งในอาคารบริเวณสวนศิวาลัย ในพระบรมมหาราชวัง เดิมมีฐานะเป็นพระอุโบสถสำหรับฝ่ายใน (โดยที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม มีพระอุโบสถสำหรับฝ่ายหน้า) มีพระพุทธบุษยรัตน์จักรพรรดิพิมลมณีมัย เป็นพระประธาน ภายหลังยุบพัทธสีมาลง และได้อัญเชิญพระพุทธบุษยรัตน์ฯ และพระพุทธรูปอื่น ๆ ไปไว้ยังพระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต

ภายในพระพุทธรัตนสถานมีภาพจิตรกรรมฝาผนัง เกิดจากพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ ซึ่งนอกจากพระอัจฉริยภาพในเชิงจิตรกรรมอันเป็นลิขสิทธิ์ในพระปรมาภิไธยแล้ว ยังปรากฏให้เห็นในเชิงประจักษ์กับจิตรกรรมฝาผนัง ณ พระพุทธรัตนสถานพระบรมมหาราชวังแห่งนี้อีกด้วย โดยมีพระราชประสงค์ให้จิตรกรเอกของไทยได้ร่วมสร้างสรรค์ผลงาน

โดยเมื่อพุทธศักราช 2536 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ มีพระราชประสงค์ให้กรมศิลปากรจัดทำโครงการจิตรกรรมฝาผนัง พระอุโบสถพระพุทธรัตนสถาน ในพระบรมมหาราชวัง ขึ้นแทนภาพเดิมที่เขียนเมื่อพุทธศักราช 2504 ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับพระราชประวัติของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 8 และรัชกาลที่ 9 ในช่วงระหว่างพุทธศักราช 2488-2489 ด้วยทรงเห็นว่าไม่สอดคล้องกับจิตรกรรมฝาผนังตอนบน ซึ่งเขียนขึ้นในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4

ต่อมากรมศิลปากรได้นำภาพร่าง ภาพลายเส้น และภาพลงสี ทูลเกล้าฯ ถวายทอดพระเนตรถึง 3 ครั้ง เพื่อขอพระราชทานพระราชวินิจฉัย และได้เริ่มดำเนินการเขียนภาพเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พุทธศักราช 2546 โดยยึดพระราชประสงค์ที่จะอนุรักษ์งานศิลปกรรมไทยที่สืบทอดมาแต่โบราณเป็นหลัก และพัฒนารูปแบบการเขียนภาพให้สอดคล้องกับความเจริญก้าวหน้าด้านศิลปกรรมและวิทยาการสมัยใหม่

ภาพเขียนขึ้นใหม่มี 8 ภาพ ภาพที่ 1-6 แสดงเหตุการณ์ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 เรื่องการสร้างพุทธรัตนสถาน และพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงแปลงพุทธรัตนสถานจากพระวิหารเป็นพระอุโบสถ และทรงผนวชตามโบราณราชประเพณี ณ ที่แห่งนี้ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ทรงอภิเษกสมรส และเสด็จพระราชดำเนินมาสักการะพระพุทธบุษรัตนจักรพรรดิพิมลมณีมัย ณ พระพุทธรัตนสถาน การประกาศสงครามโลกครั้งที่ 1 ของสยามประเทศ การส่งทหารไปรบในสมรภูมิยุโรป การสร้างเรือรบพระร่วงโดยเชิญประชาชนร่วมบริจาค ฯลฯ

พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ทรงสร้างปฐมบรมราชานุสรณ์ เพื่อเป็นพระบรมราชานุสรณ์แด่สมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกและสะพานพระพุทธยอดฟ้า ในโอกาสสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ครบ 150 ปี เมื่อพุทธศักราช 2475 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล รัชกาลที่ 8 เสด็จนิวัตพระนครพร้อมพระอนุชาธิราชด้วยเครื่องบินพระราชพาหนะ เมื่อพุทธศักราช 2588 และการเสด็จพระราชดำเนินไปทรงเยี่ยมราษฎรชาวจีนที่สำเพ็ง

ภาพที่ 7-8 เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในรัชกาลปัจจุบัน การเสด็จขึ้นครองสิริราชสมบัติเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พุทธศักราช 2489 พระราชพิธีบรมราชาภิเษกเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พุทธศักราช 2493 ทรงพระผนวช เมื่อพุทธศักราช 2499 พระราชพิธีเสด็จเลียบพระนครโดยกระบวนพยุหยาตราทางสถลมารค เมื่อพุทธศักราช 2506 ทฤษฎีใหม่เพื่อเกษตรกรมีแหล่งน้ำใช้อย่างพอเพียง เมื่อพุทธศักราช 2539 ทรงครองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี เมื่อพุทธศักราช 2540 ฯลฯ

ช่องที่ 1 การก่อสร้างพระพุทธรัตนสถาน
%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%9e%e0%b8%b8%e0%b8%97%e0%b8%98%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b8%95%e0%b8%99%e0%b8%aa%e0%b8%96%e0%b8%b2%e0%b8%99-%e0%b8%88%e0%b8%b4%e0%b8%95%e0%b8%a3%e0%b8%81%e0%b8%a3%e0%b8%a3ช่องที่ 2 อัญเชิญพระพุทธบุษยรัตนจักรพรรดิพิมลมณีมัยมาประดิษฐาน ณ พระพุทธรัตนสถาน
%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%9e%e0%b8%b8%e0%b8%97%e0%b8%98%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b8%95%e0%b8%99%e0%b8%aa%e0%b8%96%e0%b8%b2%e0%b8%99-%e0%b8%88%e0%b8%b4%e0%b8%95%e0%b8%a3%e0%b8%81%e0%b8%a3%e0%b8%a3ช่องที่ 3 รัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯให้แปลงพระวิหารพระพุทธรัตนสถานเป็นพระอุโบสถ เพื่อทรงผนวชตามโบราณราชประเพณี
%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%9e%e0%b8%b8%e0%b8%97%e0%b8%98%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b8%95%e0%b8%99%e0%b8%aa%e0%b8%96%e0%b8%b2%e0%b8%99-%e0%b8%88%e0%b8%b4%e0%b8%95%e0%b8%a3%e0%b8%81%e0%b8%a3%e0%b8%a3ช่องที่ 4 รัชกาลที่ 6 ทรงอภิเษกสมรสกับพระนางเจ้าสุวัทนาพระวรราชเทวี
%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%9e%e0%b8%b8%e0%b8%97%e0%b8%98%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b8%95%e0%b8%99%e0%b8%aa%e0%b8%96%e0%b8%b2%e0%b8%99-%e0%b8%88%e0%b8%b4%e0%b8%95%e0%b8%a3%e0%b8%81%e0%b8%a3%e0%b8%a3ช่องที่ 5 การเวียนเทียนในการพระราชกุศลวิสาขบูชา รัชกาลที่ 7
%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%9e%e0%b8%b8%e0%b8%97%e0%b8%98%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b8%95%e0%b8%99%e0%b8%aa%e0%b8%96%e0%b8%b2%e0%b8%99-%e0%b8%88%e0%b8%b4%e0%b8%95%e0%b8%a3%e0%b8%81%e0%b8%a3%e0%b8%a3ช่องที่ 6 พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดลฯ และสมเด็จพระอนุชาธิราช ได้เสด็จนิวัตสู่ประเทศไทย
%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%9e%e0%b8%b8%e0%b8%97%e0%b8%98%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b8%95%e0%b8%99%e0%b8%aa%e0%b8%96%e0%b8%b2%e0%b8%99-%e0%b8%88%e0%b8%b4%e0%b8%95%e0%b8%a3%e0%b8%81%e0%b8%a3%e0%b8%a3ช่องที่ 7 รัชกาลที่ 9 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้รื้อฟื้นการพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ และเหตุการณ์ของพิธีสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี
%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%9e%e0%b8%b8%e0%b8%97%e0%b8%98%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b8%95%e0%b8%99%e0%b8%aa%e0%b8%96%e0%b8%b2%e0%b8%99-%e0%b8%88%e0%b8%b4%e0%b8%95%e0%b8%a3%e0%b8%81%e0%b8%a3%e0%b8%a3ช่องที่ 8 ภาพตอนบนเป็นการเล่าถึงโครงการพระราชดำริ เรื่องทฤษฎีใหม่  ภาพการเสด็จออกมหาสมาคมรับการถวายพระพรชัยมงคลในมหามงคลทรงดำรงสิริราชสมบัติครบ 50 ปี ตอนกลางภาพเล่า ถึงช่วงเวลาที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ ทรงผนวชตามโบราณราชประเพณี
%e0%b8%9e%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%9e%e0%b8%b8%e0%b8%97%e0%b8%98%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b8%95%e0%b8%99%e0%b8%aa%e0%b8%96%e0%b8%b2%e0%b8%99-%e0%b8%88%e0%b8%b4%e0%b8%95%e0%b8%a3%e0%b8%81%e0%b8%a3%e0%b8%a3จิตรกรรมฝาผนังดังกล่าวจะกลายเป็นภาพเขียนประวัติศาสตร์จากพระราชดำริและพระบรมราชวินิจฉัยของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ทั้งด้านเนื้อหาและเทคนิควิธีการ นับเป็นแหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ของชาติ เป็นแหล่งศึกษาและชื่นชมศิลปกรรมของแผ่นดินที่สำคัญอีกแห่งหนึ่ง

จิตรกรรมฝีพระหัตถ์และจิตรกรรมอันเนื่องมาจากพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ ได้เป็นแรงบันดาลใจให้แก่ช่างเขียนและช่างซ่อมอนุรักษ์งานจิตรกรรม เกิดเป็นพลวัตในทางศิลปะอย่างต่อเนื่อง เป็นความงอกงามทั้งทางสติปัญญาและอารมณ์ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ได้พระราชทานแก่ปวงชนชาวไทยพสกนิกรของพระองค์มาอย่างยาวนาน

เรียบเรียงจาก : หนังสือเอกอัจฉริยราชา ปัญญาแห่งแผ่นดิน, วิกิพิเดีย

773 Total Views 9 Views Today
แสดงความคิดเห็น