เจ้าฟ้าสิรินธร – เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์ แย่งฎีการ้องทุกข์เพื่อช่วยชาวบ้าน

การพระราชทานความเป็นธรรมในกรณีที่ราษฎรผู้ได้รับความเดือดร้อนทูลเกล้าฯ ถวายฎีการ้องทุกข์ เป็นเรื่องที่พระมหากษัตริย์ไทยให้ความสำคัญมาตลอดในทุกยุคทุกสมัย

โดยเฉพาะในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชนั้น พระองค์ท่านให้ความสำคัญกับเรื่องความทุกข์ยากของพสกนิกร  ทรงรับการถวายฎีกาจากพสกนิกรที่เดือดร้อนด้วยพระหัตถ์ของพระองค์เอง

พระมหากษัตริย์ไทยแต่โบราณทรงให้ความสำคัญในเรื่องการพระราชทานความเป็นธรรมแก่ราษฎรมาโดยตลอด ทรงกำหนดวิธีการในการเปิดโอกาสให้ราษฎรผู้ที่ได้รับความเดือดร้อนจากความไม่เป็นธรรมต่าง ๆ นำมากราบทูลเพื่อทราบถึงพระเนตรพระกรรณได้โดยง่าย หากย้อนไปถึงสมัยสุโขทัยซึ่งการปกครองเป็นแบบพ่อปกครองลูก มีลักษณะไม่ซับซ้อน เมื่อราษฎรผู้ได้รับความเดือดร้อนจะถวายฎีกาต่อพระมหากษัตริย์ ดังปรากฏในหลักศิลาจารึกหลักที่ 1 ในสมัยพ่อขุนรามคำแหงมหาราช ว่า

“..ในปากประตูมีกระดิ่งหนึ่งอันไว้หั้น ไพร่ฟ้าหน้าปกกลางบ้านกลางเมือง มีถ้อยความเจ็บท้องข้องใจ มักจักกล่าวเถิงเจ้าเถิงขุนบ่ไร้ ไปลั่นกระดิ่งอันท่านแขวนไว้ พ่อขุนรามคำแหงเจ้าเมืองได้ยินเรียกเมือถาม สวนความแก่มันด้วยซื่อ..”

ในยุคพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชก็เช่นเดียวกัน ทรงให้ความสำคัญแก่การถวายฎีการ้องทุกข์ของประชาชนตลอดระยะเวลาที่ครองสิริราชสมบัติ เมื่อพระองค์เสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมราษฎรในท้องที่ต่าง ๆ เพื่อพัฒนาชีวิตความเป็นอยู่ของราษฎรเหล่านั้นให้ดีขึ้น เราจะคุ้นเคยกับภาพที่พระองค์ท่านทรงรับฟังเรื่องราวและปัญหาต่าง ๆ จากราษฎรในพื้นที่นั้น ๆ ได้กราบทูลอย่างใกล้ชิด ในโอกาสดังกล่าวราษฎรสามารถกราบทูลเรื่องเดือดร้อนของตนเอง หรือร้องเรียนเรื่องไม่ได้รับความเป็นธรรมจากข้าราชการหรือจากราษฎรด้วยกันเองต่อพระองค์ท่านได้

ซึ่งก็จะทรงรับเรื่องราวเหล่านั้น และทรงมอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดูแลให้ความเป็นธรรม อาจกล่าวได้ว่าทรงรับการถวายฎีการ้องทุกข์จากราษฎรที่เดือดร้อนไม่ว่าจากเหตุใด และพระราชทานความเป็นธรรม รวมถึงความช่วยเหลือตามแต่กรณีให้แก่ราษฎรผู้ที่เดือดร้อนเหล่านั้นเป็นจำนวนมากมาย

เช่นกรณีมีราษฎรจากจังหวัดพระนครศรีอยุธยาประสบความเดือดร้อนจากปัญหาน้ำท่วม จนท้องที่นาได้รับความเสียหายอย่างหนัก เพราะกรมชลประทานระบายน้ำจากเขื่อนเจ้าพระยา จังหวัดชัยนาท เพื่อช่วยเหลือประชาชนที่อยู่เหนือเขื่อน  ราษฎรคนนี้ได้มีโทรเลขกราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช  เพื่อขอความช่วยเหลือ ซึ่งพระองค์ได้พระราชทานความเมตตาโดยสั่งการให้กรมชลประทานลดประตูเขื่อนเจ้าพระยา จังหวัดชัยนาท โดยให้ระบายน้ำแต่น้อย ประชาชนจึงรู้สึกสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น

ซึ่งฎีการ้องทุกข์ที่ราษฎรทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชโดยตรงนั้นมีจำนวนมากมาย ตั้งแต่เรื่องปลีกย่อยจนถึงเรื่องที่กระทบกับประชาชนส่วนใหญ่ เช่น ขอพระราชทานยืมเงิน เรื่องโรคภัยไข้เจ็บ ขาดที่ดินทำกิน ขัดแย้งเรื่องที่ดิน เรื่องขอให้ได้ศึกษาต่อ ถูกกลั่นแกล้งให้ออกจากราชการ ขอพระราชทานงานทำ ฝนแล้ง น้ำท่วม จราจรติดขัด ฎีกาประเภทนี้ไม่มีอยู่ในกฎหมายไทย แต่เป็นช่องทางที่ราษฎรจะนำความกราบบังคมทูลพระองค์ท่านได้  โดยมักจะถวายในเวลาที่พระองค์ท่านเสด็จพระราชดำเนิน หรือไม่ก็ถวายโดยผ่านทางราชเลขาธิการ

สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงเคยมีรับสั่งเล่าให้นักข่าวฟังเมื่อปี พ.ศ. 2523 ถึงเรื่องการถวายฎีกาของราษฎรว่า ราษฎรมักจะถวายต่อพระราชหัตถ์ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช  แต่เจ้าหน้าที่ต้องตรวจสอบเพื่อความปลอดภัย จนบางครั้งก็เกินเลยถึงขั้นตรวจสอบเนื้อหาและยับยั้งไว้ ราษฎรจึงต้องหาวิธีการอื่น เช่น

“…ชาวบ้านภาคใต้ที่ฉลาด รู้ด้วยว่าจะถวายฎีกานี้ต้องทำอย่างไร เอาซ่อนไว้ใต้ดอกไม้ แล้วเอาดอกไม้นั้นมาให้ บอกว่าข้างล่างนะ ฎีกาอยู่ข้างล่าง (ทรงพระสรวล) รู้จักด้วยนะ ซ่อนไว้ ไม่เช่นนั้นฎีกานี้ตำรวจเขาจะตรวจค้นก่อน..”

และทรงเล่าต่อว่า

“..เห็นสิรินธรกับจุฬาภรณ์ไปแย่งฎีกาจากตำรวจ โดยมากเป็นตำรวจราชสำนัก เขาไม่อยากให้ยุ่งการเมือง พอประชาชนเห็นเราใกล้เข้ามาก็คงจะชักออกมาจากชายพกหรือชายตะกร้า ตำรวจก็แย่งมาเสีย สององค์นี้ก็ไปวิ่งแย่งจากมือตำรวจ (ทรงพระสรวล) เสร็จแล้วแม่เล็กก็บอก เล็กได้มาแล้ว ๆ..”

แสดงให้เห็นว่าพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช  และพระบรมวงศานุวงศ์ทุกพระองค์ทรงใส่พระทัยในปัญหาความเดือดร้อนและความทุกข์ยากของประชาชนในพระองค์เป็นอย่างยิ่ง ดังที่สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงรับสั่งอีกว่า

“..ฝรั่งชมพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ว่าเป็นพระเจ้าแผ่นดินที่ไม่เหมือนใคร ทำให้สถาบันกษัตริย์ดำเนินอีกแนวหนึ่ง เป็นแนวใหม่ที่ไม่มีที่ไหนในโลก ไม่มีที่ไหนในโลกที่พระมหากษัตริย์จะออกไปแล้วประชาชนมานั่งเล่าถึงความทุกข์ แล้วพากันไปดูจนถึงหลังบ้าน..”

นอกจากพระราชทานความเป็นธรรมดังตัวอย่างข้างต้นแล้ว ยังมีการพระราชทานความเป็นธรรมในเรื่องอื่น ๆ เช่น มีผู้ประกอบการร้องขอพระราชทานความเป็นธรรมเกี่ยวกับการเก็บค่าลิขสิทธิ์เพลงอย่างไม่เป็นธรรม สัญญาซื้อขายรถยนต์  สัญญาเช่าที่ดิน การบังคับคดี หรือขอพระราชทานความช่วยเหลือในเรื่องการประกอบอาชีพและการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนอื่น ๆ ทั้งเรื่องที่ดินอยู่อาศัยและทำกิน ปัญหาหนี้สินนอกระบบกับเจ้าหนี้หลายราย ในส่วนที่เกี่ยวข้องด้านกฎหมาย สำนักงานอัยการสูงสุดได้ดำเนินการตามที่พระราชทานความเป็นธรรมทุกกรณี รวมทั้งให้คำแนะนำหรือเป็นหน่วยงานส่งต่อให้หน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องทราบและดำเนินการร่วมกัน โดยมีพนักงานอัยการเข้าร่วมสนับสนุนในฐานะผู้ได้รับมอบหมายมาให้ดำเนินการประสานงาน เพื่อสร้างความยุติธรรมให้ประจักษ์ตามพระราชประสงค์

เรียบเรียงจาก : หนังสือ “60 ปี พระบารมีปกฟ้า” เนื่องในวโรกาสบรมราชาภิเษก 60 ปี

1360 Total Views 2 Views Today
แสดงความคิดเห็น