ศิลปะจากธรรมชาติ

ธรรมชาติ เป็นบ่อเกิดและที่อยู่อาศัยของสรรพสิ่งนานาชนิด ต้นน้ำเป็นบ่อเกิดของลำธาร ลำธารเป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์น้ำและไม้น้ำนานาพันธุ์ ผืนดินเป็นต้นกำเนิดแห่งผืนป่า สรรพสัตว์น้อยใหญ่ใช้ร่มเงาแห่งผืนป่าเป็นแหล่งพักพิง ธรรมชาติล้วนอาศัยซึ่งกันและกัน และมีความงดงามรายล้อมในทุกอณู แล้วแต่มุมมองของผู้ที่สัมผัสจะมองเห็นมากน้อย แตกต่างกันเพียงไร

ธรรมชาติ (ในบางสถานที่) สามารถสร้างสรรค์ตัวเองให้เกิดความงามที่แปลกตา ชวนให้ผู้คนหลงใหลและใฝ่ฝันที่จะได้ชื่นชม แต่บางครั้งธรรมชาติก็อาศัยฝีมือมนุษย์สรรสร้างให้เกิดความงามชวนสัมผัส

มีศิลปินจำนวนไม่น้อยในปัจจุบันที่ชื่นชอบการสร้างสรรค์ศิลปะจากธรรมชาติ ซึ่งศิลปะประเภทนี้จัดอยู่ในหมวดที่เรียกกันว่า “ภูมิศิลป์” หรือ “Land Art” หรือ “Earth Art” ซึ่งในความเป็นจริงแล้วมีต้นกำเนิดมาตั้งแต่ในช่วงปลายยุค 60s โดยศิลปินชาวอเมริกันที่ต่อต้านความฉาบฉวย ไร้จรรยาบรรณในวงการศิลปะ และหันหลังให้กับการแสดงศิลปะในพิพิธภัณฑ์

คำว่า “ภูมิศิลป์” นี้มาจากคำว่า ภูมิทัศน์ (Landscape) และ ศิลปะ (Art)  ซึ่งเป็นการผสมผสานกันอย่างลงตัวและแยกไม่ออก มันไม่ใช่แค่เพียงประติมากรรมที่ไปวางอยู่ท่ามกลางภูมิทัศน์ หากแต่ภูมิทัศน์กลับเป็นปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดศิลปะ งานภูมิศิลป์ หลาย ๆ งานนั้นมีขนาดใหญ่โตและสร้างขึ้นห่างไกลจากผู้คนและบ้านเมือง แต่ในขณะที่บางงานก็เป็นเพียงแค่ชิ้นเล็ก ๆ ที่อาจจะเกิดขึ้นระหว่างทางเดินก็เป็นได้

เพราะงานภูมิศิลป์เป็นงานที่สร้างขึ้นท่ามกลางธรรมชาติ จึงอาจจะไม่จีรัง ยั่งยืน ซึ่งบางคนก็เรียกกันว่าเป็น Ephemeral Art หรือ ศิลปะชั่วขณะ

เพราะธรรมชาติมีเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป ศิลปินที่สร้างสรรค์ผลงานเหล่านี้ จึงเก็บไว้ได้แค่เพียงความทรงจำหรือการบันทึกภาพผ่านกล้องถ่ายรูปหรือวิดีโอเท่านั้น

ศิลปินที่สร้างผลงานภูมิศิลป์อันเลื่องชื่อ เช่น โรเบิร์ต สมิธสัน (Robert Smithson) ผู้สร้างผลงานที่มีชื่อว่า Spiral Jetty ซึ่งเป็นการสร้างเขื่อนดินทรงขดก้นหอยยื่นออกไปในทะเลสาบ The Great Salt Lake ในรัฐยูท่าห์ สหรัฐอเมริกา ซึ่ง Spiral Jetty นี้ในบางครั้งก็จมหายไปในทะเลสาบ บางครั้งก็ปรากฏโฉมหน้าให้ได้เห็น แล้วแต่สภาวะดินฟ้าอากาศน้ำขึ้นน้ำลง อันเป็นเสน่ห์ที่ดูลึกลับน่าค้นหา

ส่วนศิลปินท่านอื่น ๆ ก็เช่น ริชาร์ด ลอง (Richard Long) ชาวอังกฤษที่เน้นการสร้างศิลปะแบบเรียบง่าย แค่เดินไปตามท้องทุ่ง เด็ดดอกไม้ เคลื่อนย้ายก้อนหิน ก็สามารถที่จะกลายเป็นผลงานศิลปะที่สวยงามได้

หรือแม้กระทั่งในเมืองไทยเองก็มีศิลปินแนวนี้ เช่น  พิน สาเสาร์ ที่สร้างผลงานริมฝั่งโขง ในชื่อว่า “กำเนิดอารยธรรม” โดยการนำเอาก้อนหินที่หาได้มาเรียงต่อกันเป็นเส้นโค้งจากริมผาถึงชายน้ำ โดยมีแรงบันดาลใจมาจากวัฒนธรรมหินตั้ง ซึ่งเป็นอารยธรรมก่อนประวัติศาสตร์ เพื่อแสดงถึงการหวนหาและหวงแหนลำน้ำโขงอันอุดมสมบูรณ์ในอดีต

ไม่ว่าธรรมชาติจะสร้างสรรค์ความงามด้วยตัวเอง หรือมีมนุษย์เป็นผู้สรรสร้าง และแม้ความงามที่เกิดขึ้นจะไม่จีรังยั่งยืน แต่ธรรมชาติก็จะมีความงดงามใหม่ ๆ เกิดขึ้นเสมอ เป็นวัฏจักรสืบเนื่องที่ไม่มีวันเปลี่ยนแปลง

 

5.2 ศิลปะธรรมชาติ

5.1 ศิลปะธรรมชาติ

 

665 Total Views 2 Views Today
แสดงความคิดเห็น