เข้าใจสังคมผู้สูงอายุ สู่การคว้าโอกาสธุรกิจสำหรับผู้ประกอบการ SME เมืองไทย

Mega Trends & Business Transformation
23/08/2022
รับชมแล้วทั้งหมด 8703 คน
เข้าใจสังคมผู้สูงอายุ สู่การคว้าโอกาสธุรกิจสำหรับผู้ประกอบการ SME เมืองไทย
banner
Aging Society หรือ สังคมผู้สูงอายุ คืออีกหนึ่ง Mega Trend โลกยุคปัจจุบัน โดยองค์การอนามัยโลก (WHO) มีการคาดการณ์ว่าจะประชากรสูงอายุมีจำนวนมากถึง 1,400 ล้านคนในปี 2573 และจะเพิ่มเป็น 2,000 ล้านคนในปี 2593 ด้วยความที่มีผู้สูงวัยเพิ่มมากขึ้นทั่วโลกรวมถึงไทยเอง ดังนั้นผู้ประกอบการและ SME ต่างต้องมีการ Business Transformation ปรับตามตลาดที่เปลี่ยนไปแล้ว สังคมผู้สูงอายุยังได้สร้างโอกาส - ความท้าทาย ก่อเกิดธุรกิจใหม่ๆ อีกด้วย Bangkok Bank SME จึงขอนำเรื่องควรรู้มาให้ภาคธุรกิจบ้านเราได้ทราบ เพื่อนำข้อมูลไปสร้างประโยชน์ให้กับองค์กรของตน  



ประเทศไทยแบ่ง ‘สังคมสูงวัย’ ออกเป็น 3 ช่วง

ผู้สูงอายุวัยต้น (อายุ 60-69 ปี)
เป็นกลุ่มที่มีผู้สูงอายุปริมาณสูงสุด 56% ของจำนวนผู้สูงอายุทั้งหมดในอีก 10 ปีข้างหน้า หรือราว 4.6 ล้านคน เป็นกลุ่มที่ทำงานได้ ต้องการเรียนรู้โซเชียลมีเดีย สนใจสุขภาพ จึงมักทุ่มไปด้านการสร้างเสริมสุขภาพ เน้นตรวจสุขภาพ รับประทานอาหารเสริม เครื่องสำอางเน้นเรื่องความชุ่มชื่น ชะลอวัย

ผู้สูงอายุวัยกลาง (อายุ 70-79 ปี)
มีปริมาณรองลงมา คือราว 2.5 ล้านคน เป็นกลุ่มที่ต้องการพักผ่อน บางคนมีโรคประจำตัวที่ต้องระวัง ยังมีความต้องการเรียนรู้โซเชียลมีเดียอยู่ อุปกรณ์ไอที โรงเรียนสอนการใช้อินเทอร์เน็ต ธุรกิจเกี่ยวกับการท่องเที่ยวเฉพาะกลุ่ม เช่น การท่องเที่ยวแบบช้าๆ

ผู้สูงอายุวัยปลาย (อายุ 80 ปีขึ้นไป)
เป็นกลุ่มที่ ต้องพึ่งพิงผู้ดูแล สัดส่วนอยู่ที่ราว 1 ล้านคน สนใจธุรกิจ ที่เกี่ยวกับการดูแล เช่น เนิร์สซิ่งโฮม ทั้งแบบไปเช้าเย็นกลับ จะมีความสำคัญมากขึ้น เนื่องจากเหมาะกับสังคมไทยที่เป็นครอบครัวใหญ่ รวมทั้งสินค้าที่ช่วยอำนวยความสะดวกแก่ผู้ดูแลจะเป็นหลัก



ผู้สูงอายุกับ 5 Basic Need (ความต้องการพื้นฐาน)
เมื่อผู้สูงอายุกำลังจะกลายเป็นประชากรกลุ่มใหย่ในอีกไม่ช้า ภาคธุรกิจจึงจำเป็นต้องทำความเข้าใจถึงความต้องการของกลุ่มคนเหล่านี้เพื่อตอบโจทย์ความต้องการได้อย่างเหมาะสม

ความมั่นคงด้านสุขภาพ
ผู้สูงอายุมีแนวโน้มต้องการสิ่งเหล่านี้เช่น การสนับสนุนและบริการดูแลในระยะยาวสำหรับใช้ชีวิตประจำวัน (Long Term Caring)

ความมั่นคงด้านการเงิน
ผู้สูงอายุต้องวางแผนการเงินเพื่อใช้ชีวิตหลังเกษียณ โดยพาะคนที่เริ่มต้นออมเงินช้าหรือไม่มีหลักประกันความมั่นคง จะต้องการบริการที่ให้คำปรึกษาทางการเงินอย่างจริงจัง

ความเป็นอิสระ
ผู้สูงวัยส่วนใหญ่ไม่ต้องการเป็นภาระของลูกหลาน ต้องการมีชีวิตที่เป็นอิสระและสามารถพึ่งพาตนเองได้ ถือเป็นโอกาสเติบดตสำหรับตลาดสินค้าและบริการที่ช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถช่วยเหลือตัวเองได้

สินค้าและบริการสำหรับผู้สูงวัยโดยตรง
เมื่ออายุมากขึ้น สมรรถภาพร่างกายของผู้สูงอายุจะเสื่อมถอยลงไปตามวัย จึงมีความต้องการสินค้าและบริการที่มีความพิเศษและพาะกว่าคนวัยอื่นๆ

ความสะดวกสบายในการช้อปปิ้งและต้องการสินค้าที่มีคุณภาพ
พฤติกรรมในการเลือกซื้อสินค้าของผู้สุงอายุนั้นแตกต่างจากผู้บริโภคกลุ่มอื่น นิยมจับจ่ายในร้านค้าขนาดเล็กและไม่ชอบที่คนพลุกพล่าน คำนึงถึงคุณภาพของสินค้ามาเป็นอันดับแรก



เข้าใจผู้สูงอายุ สู่การคว้าโอกาสธุรกิจสำหรับผู้ประกอบการและ SME

ปริมาณและชนิดของสินค้าและบริการโดยเฉพาะเจาะจงสำหรับผู้สูงอายุยังมีอยู่น้อย แม้ว่าตลาดสินค้าและบริการ รวมทั้งที่อยู่อาศัยโดยเฉพาะสำหรับผู้สูงอายุจะมีขนาดใหญ่ขึ้น โดยเฉพาะสินค้าและบริการในกลุ่มของ Active Aging ที่เป็นกลุ่มคนส่วนใหญ่ และมีอุปสงค์ที่หลากหลาย รวมไปถึงอุปสงค์ในที่อยู่อาศัยโดยเฉพาะสำหรับผู้สูงอายุในราคาที่เหมาะสมกับฐานะทางการเงิน ขณะที่ในกลุ่มผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะพึ่งพิงก็มีอุปสงค์ใน Nursing Home และ Home Care ที่ได้มาตรฐานในจำนวนที่เพียงพอ ดังนั้น จึงเป็นโอกาสทางธุรกิจทั้งในแง่ปริมาณและความหลากหลายของผลิตภัณฑ์และผู้ให้บริการ

ซึ่งนอกจากธุรกิจ Nursing Home และ Home Care ที่มีแนวโน้มเติบโตมากขึ้น ทั้งในกลุ่มผู้สูงอายุสัญชาติไทยและต่างชาติ ที่จะเข้ามาใช้ชีวิตหลังเกษียณในประเทศไทยมากขึ้นแล้ว ธุรกิจอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุที่มีโอกาสเติบโตได้จากอุปสงค์ที่สูงขึ้นต่อเนื่องมีดังนี้



ธุรกิจให้บริการผลิตภัณฑ์ทางการเงินของผู้สูงอายุ

ได้แก่ โครงการสินเชื่อที่อยู่อาศัยสำหรับผู้สูงอายุแบบย้อนกลับ (Reverse Mortgage) ที่ตรงกับความต้องการของผู้สูงอายุที่ไม่มีลูกหลานมากขึ้น ซึ่งในเมืองไทยมีสถาบันการเงินและบริษัทอสังหาริมทรัพย์ เช่น บริษัท แสนสิริ จํากัด (มหาชน) ให้บริการโครงการดังกล่าวแล้ว นอกจากนี้ยังมีประกันสุขภาพและประกันชีวิตที่ตอบโจทย์ผู้สูงอายุมากขึ้น ครอบคลุมค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพตลอดช่วงชีวิตในราคาที่เหมาะสมกับสถานะทางการเงิน รวมถึงเงื่อนไขของการรับผลประโยชน์เมื่อเสียชีวิต รวมทั้งผลิตภัณฑ์ด้านการวางแผนการเงินระยะยาว เพื่อเพิ่ม Wealth Span ตั้งแต่อยู่ในวัยทำงานเพื่อเตรียมตัวเข้าสู่วัยสูงอายุด้วย



ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์และที่อยู่อาศัยที่มีการออกแบบสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมกับการใช้ชีวิตของผู้สูงอายุโดยเฉพาะ

เช่น มีบุคลากรทางการแพทย์และ Care Giver ดูแล มีนักโภชนาการคอยดูแลด้านอาหาร มีกิจกรรมสันทนาการและกิจกรรมกลุ่ม รวมไปถึงการมี ‘Aging in Place’ ซึ่งเป็นแนวคิดในการส่งเสริมให้ผู้สูงอายุอาศัยอยู่ที่บ้านและชุมชนเดิมให้นานที่สุดโดยไม่ต้องย้ายไป Nursing Home หรือ Hospice จะสร้างโอกาสทางธุรกิจใหม่ๆ เพิ่มขึ้น อาทิ ธุรกิจการให้บริการปรับปรุงบ้านพัก ที่อยู่อาศัยให้มีความเหมาะสมกับการใช้ชีวิตของผู้สูงอายุมากขึ้น



ธุรกิจการดูแลฟื้นฟูและสร้างเสริมสุขภาพร่างกาย

เวชศาสตร์ชะลอวัย การดูแลด้านทันตกรรมสำหรับผู้สูงอายุ อาหารเฉพาะสำหรับผู้สูงอายุ (โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว) ซึ่งควรมีราคาที่เหมาะสมมากขึ้น เพราะปัจจุบันมีราคาสูงมาก



ธุรกิจให้บริการด้านนิติกรรมและการจัดการชีวิตให้ผู้สูงอายุ

เช่น ชีวเจตน์ (Living Will) ว่าจะไม่ยื้อชีวิตกรณีเจ็บป่วยวิกฤตและเรื้อรัง การจัดการด้านกฎหมายและเอกสารต่างๆ

ธุรกิจผลิตสินค้าที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีและอุปกรณ์สำหรับผู้สูงอายุ (devices and package)

อาทิ สมาร์ทโฟนและอินเทอร์เน็ต สมาร์ทวอตช์ เครื่องช่วยฟัง จีพีเอสนำทาง หุ่นยนต์ดูแลผู้สูงอายุ อุปกรณ์สมาร์ทโฮม และระบบติดตามการเคลื่อนไหวเพื่อให้ลูกหลานสามารถติดตามและดูแลผู้สูงอายุขณะที่อยู่ลำพังได้ เป็นต้น

ธุรกิจผลิตอุปกรณ์ช่วยดำรงชีวิตสำหรับผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะทุพพลภาพ

ได้แก่ ช้อนเฉพาะสำหรับคนไข้ที่มือพิการ สามารถตักอาหารเองได้ อุปกรณ์เครื่องมือแพทย์ อุปกรณ์ที่ช่วยในการเดิน รวมไปถึงผ้าอ้อมอนามัยสำหรับผู้สูงอายุที่สามารถหาซื้อได้ง่ายในราคาที่ไม่แพงมากนัก และมีศูนย์รับซ่อมแซมอุปกรณ์ต่างๆ ให้สามารถนำกลับมาใช้งานได้อย่างต่อเนื่อง



ธุรกิจบริการเกี่ยวกับทางการแพทย์

เช่น การเคลื่อนย้ายผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง เพื่อไปโรงพยาบาลในราคาที่เข้าถึงได้ ราคาใกล้เคียงกับแท็กซี่สาธารณะและกระจายทั่วถึงครอบคลุมพื้นที่ โดยมีบริการช่วยเคลื่อนย้ายผู้สูงอายุที่ติดเตียง/พิการ เพื่อให้สามารถไปรับบริการทางการแพทย์ได้อย่างต่อเนื่อง รวมทั้งธุรกิจการให้คำปรึกษาผ่าน Telemedicine และจัดส่งยาให้และบริการ Care Giver กระจายไปตามชุมชนหมู่บ้าน เพื่อลดการเดินทางและตอบสนองความต้องการของผู้สูงอายุได้ทั่วถึงมากขึ้น

ธุรกิจจัดการขยะที่เกิดจากการดูแลผู้สูงอายุที่จะมีจำนวนเพิ่มมากขึ้นในอนาคต

โดยเฉพาะขยะจากผ้าอ้อมอนามัยที่ต้องมีการจัดการอย่างเหมาะสมและถูกสุขลักษณะ

ธุรกิจเกี่ยวกับความบันเทิงสำหรับผู้สูงอายุ - ทัวร์ผู้สูงอายุที่มีผู้ติดตามดูแลหรือ Care Giver ไปด้วย

เพื่อให้ผู้สูงอายุมีโอกาสท่องเที่ยวทั้งในประเทศและต่างประเทศมากขึ้น ทั้งนี้ ปัจจุบันธุรกิจในลักษณะนี้ยังมีให้เห็นไม่มากนักในเมืองไทย



ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมการเรียนรู้ และฝึกทักษะใหม่ๆ ให้กับผู้สูงอายุ
เพื่อคลายความเหงา รวมถึงการสร้างรายได้เพิ่มเติมหลังการเกษียณอายุ โดยการ Upskill ผู้สูงวัย เช่น โรงเรียนสอนคอมพิวเตอร์และสอนภาษา แอปพลิเคชันบริหารสมอง เป็นต้น 

ผู้ประกอบการและ SME ที่ได้ไอเดียใหม่ๆ ในการทำธุรกิจเจาะตลาดกลุ่มผู้สูงอายุตอบโจทย์ความต้องการกันไปแล้ว สำหรับภาคธุรกิจที่มองเห็นโอกาสและสนใจในธุรกิจใด ก็อย่ารอช้ารีบเริ่มต้นศึกษาหาข้อมูล มองหาช่องทางสร้างรายได้ให้ออก และเมื่อมั่นใจว่าองค์กรมีความรู้ความสามารถมากพอ การจะประสบความสำเร็จก็ไม่ใช่เรื่องยาก และมีโอกาสเป็นไปได้เสมอแม้การแข่งขันในตลาดยุคดิจิทัลจะดุเดือดเพียงใดก็ตาม


แหล่งอ้างอิง : สถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์, สำนักนโยบายและแผน สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน)
https://www.ditp.go.th/contents_attach/155259/155259.pdf 
https://tdri.or.th/2018/06/ageing-business/ 
https://www.thansettakij.com/economy/trade/516405

Bangkok Bank SMEเราเป็นเพื่อนคู่คิด มิตรคู่บ้าน ทุกช่วงการเติบโตของธุรกิจ
สนใจลงทุนธุรกิจสามารถปรึกษาธนาคารกรุงเทพคลิกหรือสายด่วน1333


Related Article

‘ลิเธียม-โซเดียม’ แร่สำคัญผลิตแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า ไทยมีโอกาสในตลาดแบตเตอรี่ EV แค่ไหน?

‘ลิเธียม-โซเดียม’ แร่สำคัญผลิตแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า ไทยมีโอกาสในตลาดแบตเตอรี่ EV แค่ไหน?

ความคึกคักของตลาดยานยนต์ไฟฟ้า (อีวี) ทั่วโลก คาดว่าจะมีจำนวนสูงถึง 17.5 ล้านคัน เติบโต 27% ในปี 2024 ผลพวงจากเทรนด์การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วโลกจึงได้ออกมามาตรการส่งเสริมการใช้อีวีด้วยเหตุนี้…
pin
34 | 22/02/2024
วิวัฒนาการ เทรนด์ใหม่ และแนวโน้มการใช้งาน ‘แชตบอท’ ที่ขับเคลื่อนด้วย AI ที่ธุรกิจต้องติดตามในปี 2024

วิวัฒนาการ เทรนด์ใหม่ และแนวโน้มการใช้งาน ‘แชตบอท’ ที่ขับเคลื่อนด้วย AI ที่ธุรกิจต้องติดตามในปี 2024

จากบทความที่แล้ว ในประเด็นว่า AI จะเป็นตัวเปลี่ยนเกมธุรกิจที่มาแรงและเร็วที่สุด โดยเฉพาะด้านข้อมูลด้วยความสามารถในการจัดการข้อมูลแทบทุกประเภทให้รวดเร็วยิ่งขึ้น…
pin
5515 | 25/01/2024
AI ยังแรงไม่แผ่ว! เปิด 10 อันดับแอปพลิเคชัน AI ที่ดีที่สุดในเดือนมกราคม 2024  ที่คนทำธุรกิจห้ามพลาด

AI ยังแรงไม่แผ่ว! เปิด 10 อันดับแอปพลิเคชัน AI ที่ดีที่สุดในเดือนมกราคม 2024 ที่คนทำธุรกิจห้ามพลาด

ปฎิเสธไม่ได้ว่า ปี 2023 ที่ผ่านมา ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence หรือที่เรียกว่า AI) ได้กลายเป็นกระแสที่ทำให้ทุกองค์กรตื่นตัว นำ…
pin
13721 | 23/01/2024
เข้าใจสังคมผู้สูงอายุ สู่การคว้าโอกาสธุรกิจสำหรับผู้ประกอบการ SME เมืองไทย