ถอดรหัสความสำเร็จธุรกิจครอบครัวจิราธิวัฒน์ (business model)

SME in Focus
16/05/2019
รับชมแล้วทั้งหมด 3153 คน
ถอดรหัสความสำเร็จธุรกิจครอบครัวจิราธิวัฒน์ (business model)
banner
หากจะบอกว่าตระกูลธุรกิจขนาดใหญ่ที่มีความสามัคคีรักใคร่ปรองดองกันดี "ครอบครัวจิราธิวัฒน์" เจ้าของ "เซ็นทรัล กรุ๊ป" ถือเป็นต้นแบบผู้ประกอบการในการบริหารจัดการธุรกิจครอบครัวที่ดีตระกูลหนึ่งที่สามารถสร้างธุรกิจครอบครัวให้กลายเป็น อาณาจักรค้าปลีกให้ยิ่งใหญ่ขึ้นอันดับหนึ่งของไทยมีสาขาในหลายประเทศทั่วโลก

ล่าสุดครองอันดับ2ของมหาเศรษฐีไทย มูลค่าทรัพย์สิน 2.1 หมื่นล้านเหรียญ (6.68 แสนล้านบาท) ล้านบาท โดยยังรักษาความเป็นครอบครัวที่เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันไว้ได้ แม้จะมีสมาชิกในครอบครัวเกือบ 200 ชีวิตก็ตาม ครอบครัวขนาดใหญ่อย่างนี้ ต้องบอกว่าความสามัคคีของทายาทในตระกูลเป็นอีกปัจจัยสำคัญที่จะช่วยให้ธุรกิจของครอบครัว (business model) อยู่รอดได้

ไม่พลาดทุกข้อมูล ข่าวสารที่น่าสนใจ อย่าลืมกดไลค์ Facebook bangkokbanksme

สำหรับแนวคิดของผู้ประกอบการในการบริหารจัดการธุรกิจครอบครัวของตระกูลจิราธิวัฒน์ (business model) ที่มีผู้เคยศึกษาไว้มี 6 เรื่องสำคัญตามโมเดล “บ้านธรรมนูญ” ได้แก่
 
  • การ “สื่อสาร ตัดสินใจ และระงับความขัดแย้ง” ในธุรกิจครอบครัว
  •  
  • “การสืบทอด” ธุรกิจครอบครัว
  •  
  • การให้ “ค่าตอบแทน” แก่สมาชิกที่ทำงานในธุรกิจครอบครัว
  •  
  • การจัดการ “กงสี” หรือเงินส่วนกลางของครอบครัว
  •  
  • การจัดการ “หุ้น” และเงินปันผลจากธุรกิจครอบครัว
  •  
  • การบริหาร “ความสัมพันธ์” ระหว่างสมาชิกในตระกูล ซึ่งทั้งหมดสะท้อนอยู่ใน “ธรรมนูญ” ของครอบครัวจิราธิวัฒน์

  • แต่สาระหลักๆนั้นได้มีการ แบ่งแยกเรื่องธุรกิจกับครอบครัวอย่างชัดเจน โดยเรื่องธุรกิจให้ไปที่คณะกรรมการ หรือ “บอร์ดใหญ่” มีหน้าที่ในการตัดสินใจในเรื่องต่างๆ ทั้งเรื่องของครอบครัวและเรื่องที่เกี่ยวกับธุรกิจของตระกูล โดยมี “สภาครอบครัว” ทำหน้าที่ตัดสินชี้ขาดในเรื่องครอบครัว

    ครอบครัวจิราธิวัฒน์
    Credit ภาพ news.mthai.com

    สภาครอบครัว ...ดูแลครอบครัว                           

    มีคนเคยศึกษาปัจจัยที่ทำให้ธุรกิจเซ็นทรัล กรุ๊ปของตระกูลจิราธิวัฒน์ประสบความสำเร็จเช่นในปัจจุบันว่าเกิดจากการที่เลือกใช้ระบบ Family Council หรือ “สภาครอบครัว”ที่ทุกคนช่วยกันตั้งกฎเกณฑ์ต่าง ๆ  ขึ้นมาใช้ร่วมกันในการดำเนินธุรกิจ และมีการจัดสรรผลประโยชน์ทางธุรกิจที่ลงตัว จึงทำให้ธุรกิจครอบครัวเติบโตมาได้อย่างยั่งยืน

    “สภาครอบครัว”หรือ “Family Council” ตั้งขึ้นในปีพ.ศ. 2541 ในยุคของ เจ้าสัวสัมฤทธิ์ จิราธิวัฒน์ หลังจากได้รับผลกระทบจากวิกฤติเศรษฐกิจ “ต้มยำกุ้ง”ในปี 2540 ทำให้ต้องมีการปรับโครงสร้างองค์กรธุรกิจของตระกูลหลายครั้ง ส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญก็คือการจัดตั้ง “คณะกรรมการครอบครัว” และ“สภาครอบครัว” นั่นเอง

    “สภาครอบครัว” ซึ่งมีหน้าที่จัดการสารพัดเรื่องที่เกี่ยวกับครอบครัว ไม่ว่าจะเป็น ดูแลความเป็นอยู่ของสมาชิกในด้านต่างๆ, ดูแลระเบียบและการให้สวัสดิการแก่สมาชิก, บริหารจัดการทรัพย์สินของครอบครัว (กงสี) รวมทั้งกำหนดผลประโยชน์สำหรับผู้ที่เกิดมาอยู่ใต้ร่มตระกูลจิราธิวัฒน์

    ทั้งนี้ การกระทำใดๆ ของสมาชิก ต้องเป็นไปตามกฎกติกาของสภาครอบครัวเท่านั้น ซึ่ง“สภาครอบครัวจิราธิวัฒน์ และคณะกรรมการ “บอร์ดใหญ่” ยังคงเป็นคนเดียวกัน แต่ก็ไม่ได้ตั้งเป็นกฎตายตัวว่าต้องเป็นเช่นนี้ตลอดไปแต่อย่างใด แต่สิ่งหนึ่งที่จะไม่เปลี่ยนแปลงไปก็คือ สภาครอบครัวจิราธิวัฒน์จะต้องมีสภาเดียว ถึงแม้ตระกูลจะแตกแขนงออกไปอีกหลายสายครอบครัวแล้วก็ตาม

    สำหรับโครงสร้างบริหารของ “สภาครอบครัว”นั้น ประกอบด้วย
     
  • คณะกรรมการประมาณ 10 คน มีอายุคราวละ 4 ปี
  •  
  • สมาชิก 6-7 คนจะเป็นตัวแทนจากสายใหญ่ๆ ของตระกูล (3 สายครอบครัว)
  •  
  • นอกนั้นจะเป็นผู้อาวุโสของตระกูล

  • คณะกรรมการบอร์ดใหญ่”ดูแลธุรกิจ

    ครอบครัวจิราธิวัฒน์ ใช้ระบบ “คณะกรรมการ” ในการตัดสินใจเรื่องต่างๆ ทั้งเรื่องของครอบครัวและเรื่องธุรกิจ อาจจะกล่าวได้ว่า“คณะกรรมการ”ทำหน้าที่ในการสื่อสารระหว่างสมาชิก การตัดสินใจร่วมกัน และการระงับความขัดแย้งทั้งหลายในครอบครัว ในการตัดสินใจในเรื่องต่างๆ ทั้งเรื่องของครอบครัวและเรื่องธุรกิจของตระกูล

    อย่างไรก็ตามหัวใจสำคัญของการตั้งคณะกรรมการก็คือ “ที่มาของคณะกรรมการ” จะต้องโปร่งใส และเป็นที่ยอมรับของครอบครัว ซึ่งในระบบคณะกรรมการ พ่อ-แม่ หรือพี่ใหญ่ ยังคงกุมอำนาจตัดสินใจสูงสุด เพราะถือเป็นการให้เกียรติผู้อาวุโสที่ก่อตั้งธุรกิจมาช้านานโดยมีโครงสร้างดังนี้
     
  • คณะกรรมการจะประกอบไปด้วยบุคคลจำนวน 9-12 คน
  •  
  • กรรมการเป็นตัวแทนจากสายครอบครัวทั้ง 3 สาย
  •  
  • สามารถแบ่งแยกที่มาของกรรมการออกได้เป็น 3 กลุ่ม คือ
    1.  
    2. ผู้อาวุโสของตระกูล (Founders) คิดเป็น 25 เปอร์เซ็นต์ของกรรมการทั้งหมด (ประมาณ 3 คน)
    3.  
    4. ตัวแทนผู้ถือหุ้น (ขึ้นกับอัตราส่วนหุ้นของธุรกิจครอบครัวที่สมาชิกถือ – หนึ่งหุ้น หนึ่งโหวต) จำนวน 50 เปอร์เซ็นต์ของกรรมการ (ประมาณ 6 คน)
    5.  
    6. ผู้มีความสามารถนอกตระกูล ซึ่งผู้อาวุโสของครอบครัวแต่งตั้งเข้ามาจำนวน 25 เปอร์เซ็นต์ (ประมาณ 1-3 คน)
    7. ทั้งนี้คณะกรรมการจะไม่ใช่เสือกระดาษ มีอำนาจให้คุณให้โทษกับสมาชิกได้และยังมีที่ปรึกษาหลากหลายด้าน ทั้งทางด้านเศรษฐกิจ การเงิน การค้าต่างประเทศ เพื่อเข้ามาให้ความคิดเห็นประกอบการตัดสินใจในเรื่องต่างๆ ด้วย

      อย่างไรก็ตามการบริหารจัดการธุรกิจครอบครัวของตระกูลจิราธิวัฒน์ ยังมีรายละเอียด และมีสาระสำคัญอีกหลายประการไม่ว่าจะเป็นกติกาในการสืบทอดอำนาจ การปลูกฝังค่านิยมในการให้เกียรติผู้ใหญ่ ความกตัญญู การให้ลูกหลานเรียนรู้งานตั้งแต่ยังเด็กและ ปล่อยให้ได้แสดงฝีมือ รวมถึงการจัดการ “กงสี”ที่ทำได้อย่างดี

      ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นต้นทางของการสร้างกิจการครอบครัวตระกูลจิราธิวัฒน์ให้ประสบความสำเร็จ โดยยังรักษาความเป็นครอบครัวที่เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันไว้ได้

      credit ภาพ the bangkok insight


      Bangkok Bank SMEเราเป็นเพื่อนคู่คิด มิตรคู่บ้าน ทุกช่วงการเติบโตของธุรกิจ
      สนใจลงทุนธุรกิจสามารถปรึกษาธนาคารกรุงเทพคลิกหรือสายด่วน1333


      Related Article

      ‘โรงน้ำแข็ง ไพฑูรย์ (1999)’ จากยี่ปั๊วสู่เจ้าของโรงงานผู้ผลิต Luxury Ice น้ำแข็งพรีเมี่ยม ละลายช้า ไม่เสียรสชาติ ตอบโจทย์การบริโภคยุคใหม่

      ‘โรงน้ำแข็ง ไพฑูรย์ (1999)’ จากยี่ปั๊วสู่เจ้าของโรงงานผู้ผลิต Luxury Ice น้ำแข็งพรีเมี่ยม ละลายช้า ไม่เสียรสชาติ ตอบโจทย์การบริโภคยุคใหม่

      มองเป็นเห็นโอกาส Bangkok Bank SME ขอนำเสนอเรื่องราวการทำธุรกิจจนประสบความสำเร็จ อย่างงดงามของ บริษัท โรงน้ำแข็ง ไพฑูรย์ (1999) จำกัด ซึ่งถือเป็นอีกหนึ่งผู้ประกอบการต้นแบบ…
      pin
      83 | 19/08/2022
      Know How - Knowledge 30 ปี ‘ลอนดอน อินดัสตรี’ Supply Chain ผลิตเส้นทอใยสังเคราะห์ให้กับบริษัทชั้นนำโลก

      Know How - Knowledge 30 ปี ‘ลอนดอน อินดัสตรี’ Supply Chain ผลิตเส้นทอใยสังเคราะห์ให้กับบริษัทชั้นนำโลก

      ท่ามกลางการแพร่ระบาดของโควิด 19 ทำให้หลายธุรกิจชะลอตัว แต่สำหรับธุรกิจผลิตเส้นทอใยสังเคราะห์ ยังคงมีแนวโน้มการเติบโตได้อย่างต่อเนื่อง เพราะความต้องการใช้เพิ่มขึ้นและเป็นผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่เป็นเสื้อผ้า…
      pin
      133 | 17/08/2022
      ศึกษาการเดินหมากทายาทธุรกิจรุ่น 3 ‘ลุงเชาวน์ฟาร์ม’ ปั้นโคขุน Local Beef ไทยสู่เนื้อคุณภาพเกรดพรีเมียมเทียบเท่าต่างแดน

      ศึกษาการเดินหมากทายาทธุรกิจรุ่น 3 ‘ลุงเชาวน์ฟาร์ม’ ปั้นโคขุน Local Beef ไทยสู่เนื้อคุณภาพเกรดพรีเมียมเทียบเท่าต่างแดน

      ‘ลุงเชาวน์ฟาร์ม’ ธุรกิจครอบครัว (Family Business) ที่ส่งไม้ต่อจากรุ่นปู่สู่รุ่นหลาน ผู้พัฒนาและเลี้ยงโคเนื้อและโคขุนสายพันธุ์คุณภาพระดับพรีเมียม…
      pin
      138 | 16/08/2022
      ถอดรหัสความสำเร็จธุรกิจครอบครัวจิราธิวัฒน์ (business model)