Green Hotel เปลี่ยนเรื่องสิ่งแวดล้อมเป็นโอกาส สร้างความได้เปรียบให้ธุรกิจโรงแรม
SME KnowledgeSME Sharing

Green Hotel เปลี่ยนเรื่องสิ่งแวดล้อมเป็นโอกาส สร้างความได้เปรียบให้ธุรกิจโรงแรม

22 พ.ย. 2569
|
30

ในธุรกิจโรงแรมที่ต้องเผชิญทั้งต้นทุนการดำเนินงานที่สูงขึ้น พฤติกรรมนักท่องเที่ยวที่เปลี่ยนแปลง การแข่งขันที่เข้มข้น และความผันผวนของสภาวะตลาด การบริหารต้นทุนอย่างมีประสิทธิภาพจึงเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ช่วยสร้างความได้เปรียบทางธุรกิจ โดยเฉพาะการนำแนวทาง Green Hotel มาปรับใช้ ซึ่งไม่เพียงช่วยลดการใช้ทรัพยากรและความสูญเสียที่ไม่จำเป็น แต่ยังสามารถต่อยอดสู่การพัฒนามาตรฐานบริการและสร้างโอกาสในการเข้าถึงลูกค้ากลุ่มใหม่

บริษัท มณีจันท์รีสอร์ท แอนด์ สปอร์ตคลับ จำกัด ผู้ดำเนินธุรกิจโรงแรมมณีจันท์รีสอร์ท จังหวัดจันทบุรี เปิดให้บริการมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2540 โดยมีรายได้หลักจาก 3 ธุรกิจ ได้แก่ ห้องพัก ร้านอาหาร และงานจัดเลี้ยง ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา โรงแรมมีการปรับปรุงพื้นที่และพัฒนาบริการอย่างต่อเนื่อง เพื่อรองรับพฤติกรรมลูกค้าที่เปลี่ยนไป ทั้งการปรับพื้นที่จัดงานแต่งงานให้มีรูปแบบที่เหมาะสมกับกลุ่มลูกค้า และการปรับปรุงห้องพักเพื่อเพิ่มมูลค่าของบริการ

ท่ามกลางการปรับตัวดังกล่าว หนึ่งในกลยุทธ์ที่โรงแรมเลือกนำมาใช้คือ การดำเนินธุรกิจตามแนวทาง Green Hotel ที่มีจุดเริ่มต้นจากการลดความสูญเสียและการบริหารต้นทุน ก่อนต่อยอดสู่การสร้างภาพลักษณ์ด้านสิ่งแวดล้อม แต่เริ่มจากแนวคิดที่ว่า จะบริหารต้นทุนและลดความสูญเสียที่เกิดขึ้นในแต่ละวันได้อย่างไร ก่อนพัฒนาไปสู่การสร้างมาตรฐานการทำงาน และต่อยอดเป็นจุดแข็งในการแข่งขัน

แนวคิดนี้มาจาก คุณสี่รัก คุณประภากร กรรมการผู้จัดการ มณีจันท์รีสอร์ท ที่มองว่าความยั่งยืนไม่ใช่ภาระต้นทุนเสมอไป หากผู้ประกอบการสามารถนำมาตรฐานมาใช้ปรับพฤติกรรมการทำงานและลดการใช้ทรัพยากรที่ไม่จำเป็นได้จริง

 Green Branding

การทำ Green Hotel เริ่มได้จากการมองเห็นต้นทุนที่สูญเสียไป

“จุดเริ่มต้นที่เราตัดสินใจทำ Green Hotel จริง ๆ มาจากความต้องการลดค่าใช้จ่ายและลดปริมาณขยะที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงาน และจากความเชื่อว่าหากเราจัดการขยะและลดการสูญเสียได้ จะเป็นการสร้างการมีส่วนร่วมของพนักงานได้ในทุกระดับได้ง่ายขึ้น” คุณสี่รักกล่าว พร้อมอธิบายว่า แม้ราคาวัตถุดิบอาหารจะปรับตัวสูงขึ้นในช่วงหลายปีที่ผ่านมา แต่โรงแรมยังสามารถควบคุมสัดส่วนต้นทุนอาหารให้ได้ในระดับที่ต้องการ โดยรักษาระดับดังกล่าวมาอย่างต่อเนื่องตลอดระยะเวลาราว 10 ปีที่ผ่านมา

คุณสี่รักจึงให้ความสำคัญกับการตรวจสอบข้อผิดพลาดที่เกิดขึ้นระหว่างการทำงาน เพราะมองว่าการบริหารต้นทุนไม่ได้จำกัดอยู่แค่การลดปริมาณการใช้วัตถุดิบหรือพลังงาน แต่ยังรวมถึงการลดข้อผิดพลาดของพนักงานที่อาจทำให้เกิดค่าใช้จ่ายโดยไม่จำเป็น ซึ่งเป็นเหตุผลที่โรงแรมเริ่มนำข้อมูลมาใช้ตรวจสอบการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ

ตัวอย่างหนึ่งคือการแยกมิเตอร์น้ำตามพื้นที่ต่าง ๆ ภายในโรงแรม เพื่อให้ทราบว่าแต่ละส่วนมีปริมาณการใช้น้ำเท่าใด และสามารถตรวจสอบความผิดปกติ เช่น การรั่วไหลของน้ำได้ ขณะเดียวกันยังมีการแยกมิเตอร์ก๊าซเพื่อติดตามปริมาณการใช้ก๊าซ โดยนำข้อมูลเหล่านี้มาพิจารณาร่วมกับจำนวนลูกค้าที่เข้ามาใช้บริการ เพื่อดูว่าการใช้ทรัพยากรเพิ่มขึ้นหรือลดลงสอดคล้องกับปริมาณการให้บริการจริงหรือไม่

การเก็บข้อมูลลักษณะนี้ช่วยให้โรงแรมมีข้อมูลประกอบการตรวจสอบ แทนที่จะพิจารณาเฉพาะค่าใช้จ่ายรวมเมื่อสิ้นเดือน เพราะหากพบว่าพื้นที่ใดใช้ทรัพยากรสูงผิดปกติ ก็สามารถย้อนกลับไปหาสาเหตุและพิจารณาปรับปรุงการทำงานได้ตรงจุดมากขึ้น

ใช้เกณฑ์ด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนปรับวิธีทำงานของพนักงาน

เมื่อโรงแรมสามารถตรวจสอบการใช้ทรัพยากรได้ละเอียดขึ้น โจทย์ต่อมาคือการทำให้พนักงานนำข้อมูลเหล่านั้นไปปรับวิธีทำงานจริง เพื่อลดโอกาสเกิดข้อผิดพลาดซ้ำ

โรงแรมมีการนำแอปพลิเคชันมาใช้บันทึกข้อผิดพลาดที่เกิดขึ้นระหว่างการปฏิบัติงาน เช่น การลืมปิดไฟหรือการละเลยขั้นตอนบางอย่าง ก่อนนำข้อมูลมาวิเคราะห์หาสาเหตุและกำหนดแนวทางแก้ไข เพื่อให้พนักงานสามารถลดข้อผิดพลาดในการทำงานได้อย่างต่อเนื่อง แทนที่จะรอแก้ไขปัญหาเมื่อเกิดความเสียหายขึ้นแล้ว

อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนวิธีทำงานของพนักงานจำนวนมากไม่ใช่เรื่องง่าย คุณสี่รักจึงเลือกนำเกณฑ์ด้านความยั่งยืนมาเป็นกรอบในการบริหารงาน โดยมองว่ามาตรฐานจากภายนอกจะช่วยให้พนักงานเข้าใจถึงความจำเป็นในการปรับวิธีทำงาน โดยนำหลักการเรื่องการลดการสูญเสีย ลดการใช้ทรัพยากรมาเป็นหลักในการอธิบายที่จับต้องได้ 

“เราใช้เกณฑ์ด้านความยั่งยืนมาเป็นกรอบในการทำงาน เหมือนกับการมีมาตรฐาน ISO ที่ทุกคนต้องปฏิบัติตาม เพราะการมีมาตรฐานจากภายนอกช่วยจูงใจให้พนักงานเปลี่ยนพฤติกรรมได้ดีกว่าการที่เรากำหนดกฎขึ้นมาเอง” คุณสี่รักอธิบาย

แนวทางนี้สะท้อนให้เห็นว่า เกณฑ์ด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนไม่ได้มีบทบาทเฉพาะการประเมินด้านสิ่งแวดล้อม แต่ยังสามารถนำมาใช้เป็นเครื่องมือบริหารบุคลากรได้ด้วย เพราะเมื่อพนักงานเข้าใจว่าขั้นตอนต่าง ๆ เป็นส่วนหนึ่งของมาตรฐานที่องค์กรต้องรักษา การปฏิบัติตามแนวทางที่กำหนดก็จะมีเป้าหมายชัดเจนกว่าการได้รับคำสั่งให้ประหยัดหรือระมัดระวังเพียงอย่างเดียว 

ปัจจุบัน มณีจันท์รีสอร์ท ได้รับการรับรอง Green Hotel ระดับเหรียญทอง และมาตรฐาน SDG STAR (Sustainable Hotel_ ระดับ 5 ดาว จากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) นอกจากนี้ ในปี 2025 โรงแรมยังได้รับ 2 รางวัลจากเวทีรางวัลอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย ครั้งที่ 15 (Thailand Tourism Awards 2025) ได้แก่ รางวัลดีเด่น ประเภทที่พักนักท่องเที่ยว (Outstanding Award – Accommodation) และรางวัลการท่องเที่ยวยั่งยืน ประเภทที่พักนักท่องเที่ยว (Thailand Tourism Sustainability Award – Accommodation) ซึ่งสะท้อนถึงความพยายามของโรงแรมในการพัฒนาคุณภาพบริการควบคู่กับการดำเนินธุรกิจอย่างรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมและชุมชน

family Deluxe Room Type

ใช้ Green Branding สร้างความแตกต่าง ขยายฐานลูกค้าต่างชาติ

จากการนำมาตรฐานด้านความยั่งยืนมาใช้บริหารงานภายใน มณีจันท์รีสอร์ทยังมองเห็นโอกาสในการต่อยอดแนวทางดังกล่าวสู่การสร้างแบรนด์ เพื่อเข้าถึงกลุ่มลูกค้าใหม่และเพิ่มความสามารถในการแข่งขัน โดยเฉพาะในช่วงที่ตลาดนักท่องเที่ยวมีความผันผวนจากปัจจัยภายนอกทั้งภายนอกและภายในประเทศ 

คุณสี่รักเล่าว่า เดิมโรงแรมมีลูกค้าต่างชาติส่วนหนึ่งเป็นกรุ๊ปทัวร์ที่เดินทางผ่านจันทบุรีไปยังประเทศเพื่อนบ้าน แต่เมื่อการเดินทางข้ามชายแดนได้รับผลกระทบ ส่งผลให้ลูกค้ากลุ่มนี้ลดลง โรงแรมจึงให้ความสำคัญกับการดึงดูดนักท่องเที่ยวแบบ FIT (Free Independent Traveler) หรือกลุ่มที่เดินทางท่องเที่ยวด้วยตนเองมากขึ้น หนึ่งในนั้นคือกลุ่มนักท่องเที่ยวชาวยุโรป ซึ่งเป็นกลุ่มเป้าหมายที่โรงแรมต้องการขยายฐานลูกค้า

สิ่งที่ทำให้ลูกค้ากลุ่มนี้มีความสำคัญในเชิงธุรกิจ คือโรงแรมสามารถจำหน่ายห้องพักให้ลูกค้ากลุ่ม FIT ที่มีความเสี่ยงต่ำกว่ากรุ๊ปทัวร์ แต่การเข้าถึงลูกค้าที่ตัดสินใจเลือกที่พักด้วยตนเองก็จำเป็นต้องอาศัยแบรนด์ที่มีจุดยืนชัดเจน โรงแรมจึงนำแนวทางด้านความยั่งยืนมาเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างความแตกต่าง ควบคู่กับการปรับปรุงห้องพักและยกระดับคุณภาพบริการให้สอดคล้องกับกลุ่มลูกค้าเป้าหมาย

“แม้ลูกค้ากรุ๊ปทัวร์จะลดลง แต่เราสามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวที่เดินทางด้วยตัวเอง หรือ FIT ได้มากขึ้น ซึ่งการสร้างแบรนด์ให้มีจุดเด่นชัดเจนถือเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้เราเข้าถึงลูกค้ากลุ่มนี้ได้ดีขึ้น” คุณสี่รักอธิบาย

การปรับปรุงห้องพักควบคู่กับการพัฒนาแบรนด์ให้มีจุดยืนชัดเจน โดยนำแนวทางด้านความยั่งยืนมาเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างความแตกต่าง ช่วยสนับสนุนกลยุทธ์การเข้าถึงนักท่องเที่ยวกลุ่ม FIT การพัฒนาแบรนด์และการสร้างฐานลูกค้าใหม่ๆ ที่มีความหลากหลายทำให้ ราคาห้องพักเฉลี่ย (Average Room Rate) ผ่านช่องทาง OTA (Online Travel Agency) เพิ่มขึ้นประมาณ 15% ซึ่งเป็นผลมาจากการสร้างแบรนด์และการพัฒนาคุณภาพการให้บริการอย่างต่อเนื่อง 

ขณะเดียวกัน การมีมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมยังมีความสำคัญต่อการเข้าถึงช่องทางจำหน่ายห้องพักในต่างประเทศ เพราะตัวแทนท่องเที่ยวรายใหญ่บางแห่งมีการส่งแบบประเมินให้โรงแรมตรวจสอบทั้งด้านความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อมก่อนพิจารณาความร่วมมือ โรงแรมยังติดตามแนวโน้มการให้ความสำคัญกับมาตรฐานด้านความยั่งยืนของแพลตฟอร์ม OTA โดยคุณสี่รักมองว่าการเตรียมความพร้อมตั้งแต่วันนี้จะช่วยให้โรงแรมได้รับความสนใจมากขึ้น 

นอกจากนี้ การดำเนินงานด้านความยั่งยืนยังช่วยสร้างโอกาสในการประชาสัมพันธ์ โดยมณีจันท์รีสอร์ทได้รับรางวัล Thailand Tourism Awards หรือรางวัลอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย จากการส่งผลงานด้านความยั่งยืนเข้าประกวด ซึ่งคุณสี่รักระบุว่า การได้รับรางวัลดังกล่าวช่วยเพิ่มโอกาสในการได้รับการสนับสนุนจากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) เพื่อเข้าร่วมกิจกรรมส่งเสริมการตลาด เช่น Roadshow อันเป็นอีกหนึ่งช่องทางในการสร้างการรับรู้และขยายโอกาสทางธุรกิจในระยะยาว

Amenities

การใช้ทรัพยากร โดยไม่ลดคุณภาพบริการ

แม้แนวทาง Green Hotel จะช่วยให้โรงแรมลดการใช้ทรัพยากรที่ไม่จำเป็น แต่การนำแนวทางดังกล่าวมาใช้กับลูกค้าก็มีความท้าทายต่างจากการบริหารงานภายใน เพราะผู้เข้าพักแต่ละคนมีความคาดหวังต่อบริการไม่เหมือนกัน การปรับลดสิ่งอำนวยความสะดวกบางอย่างจึงต้องคำนึงถึงความรู้สึกของลูกค้า เพื่อไม่ให้ความตั้งใจด้านสิ่งแวดล้อมกลายเป็นความไม่สะดวกในการเข้าพัก

คุณสี่รักยกตัวอย่างการปรับลดของใช้ภายในห้องพัก (Amenities) จากเดิมที่โรงแรมจัดเตรียมไว้ครบทุกอย่าง ปรับเป็นการจัดเตรียมเฉพาะสิ่งของที่จำเป็น โดยเปิดให้ผู้เข้าพักขอรายการอื่นเพิ่มเติมได้ แต่ยังเปิดให้ลูกค้าขอเพิ่มเติมได้ตามความต้องการ โดยโรงแรมใช้ทั้งป้ายประชาสัมพันธ์และพนักงานช่วยอธิบายเหตุผล เพื่อให้ลูกค้าเข้าใจว่าการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของแนวทาง Green Hotel ไม่ใช่การลดระดับการให้บริการ

“เราต้องรู้จักสื่อสารและอธิบายให้ลูกค้าเข้าใจว่าทำไมถึงต้องปรับลดบางอย่าง แต่ถ้าลูกค้าต้องการก็ยังสามารถขอเพิ่มได้ เพราะเราไม่ได้ต้องการให้เขารู้สึกว่าได้รับบริการน้อยลง”

จากประสบการณ์ของคุณสี่รัก มีลูกค้าเพียงส่วนน้อยที่ขอสิ่งอำนวยความสะดวกเพิ่มเติม จึงช่วยลดการจัดเตรียมสิ่งของเกินความจำเป็น แนวทางนี้จึงช่วยลดการจัดเตรียมสิ่งของเกินความจำเป็น โดยยังเปิดโอกาสให้ผู้เข้าพักขอรับบริการเพิ่มเติมได้

แนวคิดเดียวกันถูกนำมาปรับใช้กับธุรกิจประชุมและจัดเลี้ยง โดยโรงแรมเสนอให้ลูกค้าลดการใช้ขวดน้ำพลาสติกและป้ายไวนิล แล้วเปลี่ยนไปใช้สื่อดิจิทัลแทน ซึ่งหากลูกค้ายอมรับเงื่อนไขดังกล่าว โรงแรมก็สามารถนำต้นทุนบางส่วนที่ประหยัดได้กลับมาเป็นส่วนลด พร้อมมอบประกาศนียบัตรขอบคุณสำหรับการมีส่วนร่วมด้านสิ่งแวดล้อม

วิธีนี้ทำให้การเปลี่ยนแปลงไม่ได้เกิดจากการที่โรงแรมกำหนดเงื่อนไขเพียงฝ่ายเดียว แต่เปิดโอกาสให้ลูกค้าได้รับประโยชน์จากการเลือกใช้บริการในรูปแบบที่ลดการใช้ทรัพยากรด้วย โดยเฉพาะลูกค้ากลุ่มองค์กรที่มีการจัดประชุมหรือสัมมนา ซึ่งสามารถนำแนวทางดังกล่าวไปเชื่อมโยงกับกิจกรรมด้านความยั่งยืนของตนเองได้

Green Hotel

วางเป้าหมาย Green Hotel ก่อนตัดสินใจลงทุน

เมื่อแนวทาง Green Hotel เกี่ยวข้องกับทั้งการดำเนินงานภายในและการสร้างโอกาสทางธุรกิจ SME ที่ต้องการเริ่มต้นจึงอาจมีคำถามว่าควรเตรียมความพร้อมอย่างไร โดยเฉพาะสำหรับผู้ประกอบการที่มีข้อจำกัดด้านเงินทุนและยังไม่สามารถปรับเปลี่ยนระบบหรืออุปกรณ์ทั้งหมดได้ในคราวเดียว

คุณสี่รักแนะนำว่า สิ่งแรกที่ควรทำคือการศึกษาเกณฑ์มาตรฐานด้านความยั่งยืนที่ต้องการได้รับการรับรอง แม้จะยังไม่ได้ยื่นขอรับรองในทันที เพราะเกณฑ์เหล่านี้จะช่วยให้ผู้ประกอบการเห็นภาพว่าธุรกิจต้องปรับปรุงส่วนใดบ้าง ทั้งด้านกระบวนการทำงาน การจัดเก็บข้อมูล และอุปกรณ์ที่จำเป็นต้องลงทุนเพิ่มเติม

“ต้องเอาเกณฑ์ใหญ่มาอ่านก่อน เพราะบางทีเราต้องจัดสรรเงินลงทุนด้วย เช่น ถ้าเราตั้งเป้าว่าอีก 3 ปีจะต้องทำให้ได้ แต่ต้องเปลี่ยนแอร์ทั้งโรงแรม เราก็ต้องวางแผนงบประมาณไว้ล่วงหน้า” คุณสี่รักอธิบาย

อย่างไรก็ตาม การมีเป้าหมายระยะยาวไม่ได้หมายความว่าธุรกิจต้องเริ่มจากมาตรฐานที่มีข้อกำหนดเข้มงวดที่สุด คุณสี่รักเสนอให้เริ่มจากเครื่องมือหรือโครงการที่เข้าถึงได้ง่ายกว่า เช่น STGs STAR และ CF-Hotels ซึ่งสามารถใช้เป็นจุดเริ่มต้นในการเรียนรู้วิธีประเมินและจัดเก็บข้อมูลด้านความยั่งยืน ก่อนพัฒนาไปสู่มาตรฐานที่เข้มข้นขึ้นตามความพร้อมของธุรกิจเมื่อธุรกิจมีความพร้อม  

“สถานการณ์เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา เราไม่รู้ว่าจะเกิดอะไรขึ้นบ้าง 

ฉะนั้น เราต้องพัฒนาผลิตภัณฑ์ทุกส่วนให้พร้อมที่จะรองรับและทดแทนกันได้”

สิ่งที่ทำให้กรณีของมณีจันท์รีสอร์ทน่าสนใจ ไม่ใช่เพียงการนำแนวทาง Green Hotel มาใช้ แต่เป็นความสามารถในการมองเห็นความเชื่อมโยงระหว่างการตัดสินใจในวันนี้กับความอยู่รอดของธุรกิจในอนาคต เพราะการรักษาความสามารถในการแข่งขันไม่ได้ขึ้นอยู่กับความสำเร็จของธุรกิจส่วนใดส่วนหนึ่ง แต่ต้องอาศัยการพัฒนาแต่ละส่วนให้สามารถสนับสนุนกันได้ แม้สภาวะตลาดจะเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม

อีกหนึ่งแนวคิดที่สะท้อนผ่านการบริหารของคุณสี่รัก คือการไม่ยึดติดกับผลตอบแทนระยะสั้นเพียงอย่างเดียว แต่พิจารณาว่าการตัดสินใจแต่ละครั้งจะช่วยให้ธุรกิจมีทางเลือกเพิ่มขึ้นอย่างไรในอนาคต ทั้งความสามารถในการปรับตัวเมื่อฐานลูกค้าเปลี่ยนไป การรองรับข้อกำหนดใหม่ของคู่ค้า และการรักษาคุณภาพบริการท่ามกลางแรงกดดันด้านต้นทุน

สำหรับ SME บทเรียนสำคัญจากมณีจันท์รีสอร์ทคือการสร้างความยืดหยุ่นให้ธุรกิจ พร้อมรับมือกับความเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ความได้เปรียบในระยะยาวไม่ได้ขึ้นอยู่กับความสามารถในการคาดการณ์สถานการณ์เพียงอย่างเดียว แต่ยังเกิดจากการเตรียมความพร้อมและสร้างทางเลือกให้ธุรกิจสามารถปรับตัวได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Bangkok Bank SMEเราเป็นเพื่อนคู่คิด มิตรคู่บ้าน ทุกช่วงการเติบโตของธุรกิจ
สนใจลงทุนธุรกิจสามารถปรึกษาธนาคารกรุงเทพคลิกหรือสายด่วน1333